تانىمايتىن قىزدى الىپقىزدى – بارالىپۇرعانقاشۋايىلى–بارىپتۇرعانجابايىلىق
قوعام ءبولىمى
نۇرايدىڭ ولىمى: ەءولىمىگەن شاعەلەنبەگەنۋاپسىز قالشاعىماۋىپمەنجاۋاپسىزقالعانقاۋىپ
اتىراۋداعى جۇمباق جوعجۇمباقن ادام جوعالۋ ىز-تۇزمەن ارتادامن وتبءولىمىپوليتسياءىزەرگءتۇزسىزنە قوعاارتىلعانياسىوتباسىپوليتسياتەرگەۋىجانەقوعامرەاكتسياسى
ايزات جۇمانجۇمانوۆانىڭى: بۇگىن ۇكىءولىمىلدى، ايبۇگىنۋشى 14ۇكىمعا سووقىلدىايىپتالۋشى14جىلعاسوتتالدى
قاعازداعى پاتسيەنتتىپاتسيەنتتىڭ جاعدايى: ۇومىردەگى الپاۋىت جاعدايىياعا قارسىءۇنسىزستە قاءارىستانالپاۋىت-نىڭ قاۋەپيدەمياعاەمشىلىگىقارسىكۇرەستەقازاقستاندىقاببنىڭقاۋقارىمەنكەمشىلىگى
الماتىدا جاڭا زامجاڭاي كىتزاماناۋيشىلدىكىتاپحانااشىلدى
پىكىر قالدىقالدىرۋ (4)
Бижанов Алибек Наурызбаевич
7 جىل بۇرىن
Кайарлы кеш, кыз алып кашатын жигиттерди жазалаудын кажети жок, бир шын болган окига келтирейн:
Нарынкол жакта бир ауылда Айжан есимди кыз ды бир жигит алып кашпакшы болыпты, Ергали , кыздан он жас улкен. Оны билип койган Айжан устиннен арыз жазам деп ескерткен екен, содан Ергали Айжанды жайына калдырыпты. Кеин Айжан Алматыга келеди , кафеде жумыс истейди , бир куни коше де Жандос деген сымбатты жигитпен танысып , атрынан кулай гашык болады , ол нагыз романтиктин ози, ширкин.. Солай журип ол жигитпен тосектес болып , еки кабат болады, Жандос оны билип аборт жасауга кондиреди , Айжан бас тардады , ол маган уйленер деп умиттенип еди , керисинше , Жандос будан сон еш хабарсыз кетеди. Айтеуир бала дуниеге келеди, кыз баласын котерип ауылга кайтады , аке шешеси Айжаннын жагаларын устайды , маскара болады. Акеси: -ай, кезинде Ергали ге тие салганында , биз осылай кара бет болмас едик!!... Осылай Айжан алимент ондиремин деп Жандоска арызданады.
Мине караныздаршы отандастар, биз Ергали сияктыларды жабайы деймиз , кыз га каукарсыз деймиз, ал Жандос сияктыларды не деймиз ,? Кеше телевизордан Евразия каналында , соз сизде деген ток шоуда кыз алып кашуды катты талкылады, " тормоз " деди , кыздарды сындыра алмайды деди , Ал мен айтайын кыздардын тагдырын бузатын сол романтиктен, типти мектеп жасынлагы кызды пактигинен айырады, неге зан сондайлары жазаламайды. Меним бир танысым бар , кыздарга келгенде оте бир кабилетсиз болатын, аитеуир бир уйленды , отбасына жауапкершилиги жаксы , жумыстан сон ешкайда карамай уйге тартады. Енди екинши танысым бар , бир мезгилде еки - уш кызбен журетин, уйленгеннен Кейн де айелинен жасырынып жозекшкелерге барады.
Сондыктан кызды алып кашкан жигит оны тура уйге акеледи гой, ал казир билесиздер, кызды неке кимас бурын гостиница га, квартира га алып бару санге айналган. Осынын кесиринен жас аналар нарестелерин мусоркага , туалетке тастай салу кобейди . Ал осы Ата салтымызда бар ма!? Керисинше осындай жигиттерди жазалау керек!
wwww9991
9 جىل بۇرىن
Кыз алып кашу деген барып турган жабайылык. Оны коюдын уакыты баягыда келген. Казир той жасауга шамам жок деп кызын бермей койган адамды кормеппин. Кыз алып кашкан адамды соттаудан баска амал жок.
Болат
9 جىل بۇرىن
Қыз алып қашу рәсімі.
Қыз алып қашу мен қыз ұрлаудың мағынасы екі бөлек. Бұл екі істі ұқсастырмау керек.
Қыз алып қашу – салт.
Қыз ұрлау – ұрлық, тәртіпсіздік, зорлық, зомбылық, озбырлық, бір сөзбен айтқанда жамандық, адамды, оның ішінде әйел затын, қыз баланы ұрлау – жаман ырым, күнәкәрлік, үлкен қылмыс, өйткені қазақтар әйел жұртын өте жоғары бағалаған.
Қыз алып қашу – өз рәсімі бар дәстүр.
Адам баласы нені алып қаша алады? Кез келген адам өзіне тиесілі затты ғана (егер ол зат басқа біреудің иелігінде бір себептермен болып қалса, ол затты иеленген басқа адам оны нағыз иесіне өз еркімен бермей, күш көрсетіп, қоқан-лоқы жасаса) алып қашуға құқығы бар.
Қыз бен жігіт бірін бірі сүйген соң, жақсы көрген соң, екеуі келісіп, өз еріктерімен үйленгісі келген соң олардың арасында біріне бірі тиесілі жағыдай, құқық пайда болады, олардың біріне бірі тиесіліміз деуге толық қақы немесе құқы бар. Сонымен қыз алып қашу заңсыздық емес, бұл дәстүрдің өзіндік мәні бар, соны түсіндіріп көрейік.
Қазақтар кез келген қуанышқа той жасаған, той жасалмаса елдің алдында үлкен ұятқа қаламыз деп есептеген. Екі жастың үйленуі үлкен қуаныш, олар үшін той жасау үлкен міндет, сын. Үйленудің өз рәсімдері бар, дәстүр бойынша қыз жақ бөлек, жігіт жақ бөлек, әркім өз салттарымен, кейін екі жақ бірігіп, ортақ салттармен бірнеше той өткізіледі. Жағыдайы барлар үйлену қуанышын тіпті отыз күн ойын – қырық күн тойын жасап, үлкен думанға айналдырған.
Өмірде неше түрлі жағыдай болады ғой, мәселенки, жастар үйленеміз деп келіскен кезде не жігіттің әке-шешесінің немесе қыздың ата-анасының той жасауға, салт-дәстүрлік ырымдарды жасауға жағыдайы болмай қалуы мүмкін ғой. Сондай кезде екі жақ астыртын, ешкімге білдірмей той жасамауға келісіп, бірінің жағыдайын бірі түсініп, екі жаста осыған көніп, тек өмір бақи бірге болсақ болды деп, жігіт қызды алып қашады екен. Қыздың құрбылары немесе жеңгелері оның әкесіне не шешесіне қыздарыңызды алып қашып кетті деп хабар береді екен. Олар туған-туысқандарын жиып, қыздың іздеп алатындары бар дегізіп, қуғыншылар жібереді екен. Қыз қайда деп, айғайлап, қырамыз, жойамыз деп барған қуғыншылар қыздың амандығын біліп, оның өз еркімен кеткеніне көздері жеткен соң тынышталып, жігіттің, оның ата-анасының, туысқандарының кешірім сұрағанын, басу сөздерін естіп, азын-аулақ сыйлықтарын алып, елге қайтады екен. Хабар алған қыздың әке-шешесі, қайтеміз енді, болар іс болды, бояуы сіңді, екі жас келіскен екен, енді бақытты болсын, бірақ балалар дұрыс істемеді, құда жібертпеді, бізді елдің алдында ұятқа қалдырды, салт-дәстүрімізді бұзды, олар біздің алдымызда кінәлі, сондықтан олар үшін той жасамауға құқым бар, біз бала емеспіз, рәсімді бұзбаймыз, той жасамаймыз деп, елге көз ғып айтады екен. Жігіттің ата-анасы да солай деп уәж айтады екен.
Екі жақтың туған-туыстары жастар балалық жасады, салтымызды, дәстүрімізді бұзды, олар сендердің алдында кінәлі, сондықтан сендер осы жолы той жасамай-ақ қойғандарың дұрыс деп, жастардың әке-шешелерінің көңілдерін жұбатады екен. Сосын, бірақ балалар бірге тұрған соң сендер де ажырамаңдар, құда болып араласып тұрыңдар, жастар аман болса әлі талай олардың қызығы үшін той жасайтын себептер болады дейді екен.
Сөйтіп екі жастың ата-анасы ел-жұрттың алдындағы балаларының үйлену тойларын жасай алмады деген үлкен ұяттан құтылады екен.
Меніңше бұл дәстүр жатқан бір үлкен философия.
Ерлан
9 جىل بۇرىن
Қыз ұрлау барлық жерде бар, оны Шығыста жүріп алады, Оңтүстікте жүрмей ұрлайды деп қазақты бір біріне қарсы қоймаңыз.