يراننىڭ رۋحاني كوسەمى ءالي حامەنەي سوڭعى اپتالاردا ەلدى شارپىعان جاپپاي نارازىلىقتار كەزىندە مىڭداعان ادامنىڭ قازا تاپقانىن العاش رەت اشىق مويىندادى. سەنبى كۇنى سويلەگەن سوزىندە ول قازا بولعانداردىڭ سانى «مىڭداپ سانالادى» دەپ اتاپ، جاۋاپكەرشىلىكتى اقش-قا جۇكتەدى.

يران مەملەكەتتىك اقپارات قۇرالدارى تاراتقان مالىمدەمەدە حامەنەي:
«يزرايل مەن اقش-پەن بايلانىسى بار كۇشتەر وراسان زور زيان كەلتىرىپ، بىرنەشە مىڭ ادامدى ءولتىردى. ءبىز اقش پرەزيدەنتىن يران حالقىنا كەلگەن شىعىن، قانتوگىس پەن جالا ءۇشىن قىلمىسكەر دەپ سانايمىز», – دەدى.

اقش-تا ورنالاسقان Iranian Human Rights Activists News Agency (HRANA) دەرەگىنشە، قاۋىپسىزدىك كۇشتەرىنىڭ كۇش قولدانۋى سالدارىنان كەمىندە 3 090 ادام قازا تاپقان. ال كەيبىر قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارى قۇرباندار سانى بۇدان دا الدەقايدا كوپ بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. ەلدەگى ينتەرنەتتىڭ جاپپاي ءوشىرىلۋى ناقتى اقپارات الۋدى ايتارلىقتاي قيىنداتقان.

نارازىلىقتار 28 جەلتوقساندا ەكونوميكالىق قيىندىقتارعا بايلانىستى باستالىپ، كەيىن يران بيلىگىنىڭ ساياسي جۇيەسىنە قارسى ۇراندارعا ۇلاستى. كوپتەگەن شەرۋلەردە رۋحاني كوشباسشىنىڭ بيلىگىن توقتاتۋدى تالاپ ەتكەن داۋىستار ەستىلدى. ال يران بيلىگى بۇل اكتسيالاردى «شەتەلدىك دۇشپاندار قولداعان بۇلىكتەر» دەپ اتادى.

BBC Persian جانە BBC Verify راستاعان بەينەجازبالاردا قاۋىپسىزدىك كۇشتەرىنىڭ شەرۋشىلەرگە وق اتقانى انىق كورىنەدى. سونىمەن قاتار ەلدە ينتەرنەت پەن بايلانىس قىزمەتتەرى دەرلىك تولىقتاي بۇعاتتالعان. كيبەرباقىلاۋ جۇرگىزەتىن NetBlocks مالىمەتىنشە، سەنبى كۇنى يرانداعى جالپى ينتەرنەت قولجەتىمدىلىگى قالىپتى دەڭگەيدىڭ شامامەن 2 پايىزىنا عانا جەتكەن.

سوڭعى كۇندەرى نارازىلىق تۋرالى حابارلار ازايعانىمەن، ينتەرنەت شەكتەۋلەرى سالدارىنان ەل ىشىندەگى احۋالدى ناقتى باعالاۋ مۇمكىن ەمەس. شيراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى BBC Persian-گە:
«قاۋىپسىزدىك كۇشتەرى موتوتسيكلمەن كوشەلەردى باقىلاپ ءجۇر، بىراق جالپى جاعداي ءبىرشاما تىنىشتالعانداي», – دەپ ايتقان.

حامەنەي ءوز سوزىندە اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ-تى «قىلمىسكەر» دەپ اتاپ، ۆاشينگتون «سوڭعى تارتىپسىزدىكتەر ءۇشىن جاۋاپ بەرۋى ءتيىس» دەدى. ول الەۋمەتتىك جەلىدە دە «امەريكانىڭ ماقساتى – يراندى جۇتىپ قويۋ» دەگەن پىكىر بىلدىرگەن.

ترامپ ازىرگە بۇل ايىپتاۋلارعا جاۋاپ بەرگەن جوق. اق ءۇي وكىلدەرى BBC-ءدىڭ تۇسىنىكتەمە سۇراۋىنا رەسمي جاۋاپ بەرمەگەن. الايدا اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى سەنبى كۇنى يران «امەريكالىق اسكەري بازالارعا سوققى بەرۋدىڭ نۇسقالارىن قاراستىرىپ جاتىر» دەگەن مالىمەتتەر بار ەكەنىن حابارلادى. ۆەدومستۆو مۇنداي شابۋىل بولعان جاعدايدا يران «وتە قۋاتتى كۇشكە تاپ بولاتىنىن» ەسكەرتىپ، تەگەراندى «پرەزيدەنت ترامپپەن ويىن ويناماۋعا» شاقىردى.

اپتا باسىندا ترامپ «يرانداعى قانتوگىس توقتادى» دەگەن اقپارات العانىن ايتقانىمەن، اسكەري ارالاسۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعارمادى. بۇل مالىمدەمە اقش پەن ۇلىبريتانيا ءال-ۋدەيد اۋە بازاسى بازاسىنداعى جەكە قۇرامىنىڭ ءبىر بولىگىن قىسقارتقاننان كەيىن جاسالدى. CBS پەن BBC-گە سويلەگەن رەسمي تۇلعالار بۇل قادامدى «ساقتىق شاراسى» دەپ ءتۇسىندىردى.

يرانداعى جاعداي تاياۋ شىعىستاعى گەوساياسي شيەلەنىستى ودان ءارى كۇشەيتىپ، ۆاشينگتون مەن تەگەران اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى جاڭا، قاۋىپتى كەزەڭگە الىپ كەلۋى مۇمكىن.