سەرگەك وورجاك: مەن تىۆامىن

تىۆالار –  تىۆا رەسپۋب­ليكاسىنىڭ بايىرعى حالقى. سويوندار، سويوتتار، ۋريانحايلار، تاننۋ-تۋۆيندەر دەپ ارقالاي اتالىپ كەلگەن.  تىۆالاردىڭ ەتنوگەنەزىندە ورتالىق ازياداعى تۇركى تىلدەس توپتاردىڭ ىقپالى باسىم. تىۆا-توجيندەر ساموديلەر مەن كەتتەر توبىنىڭ تۇركى تىلدەس حالىقتارمەن ارالاسۋىنان شىققان.  ۇلتتىق تاعامدارى ەت پەن سۇتتەن جاسالادى. سيىر مەن بۇعى سۇتىنەن جاز كەزىندە ايران، قۇرت، ىرىمشىك دايارلايدى. نەگىزگى تاعامدارى – ەت. تىۆالاردىڭ باسپاناسى – كيديسەگ دەپ اتالاتىن كيىز ءۇي. چۋم دەپ اتالاتىن باسپانانى دا قولدانعان. ءۇي جيھازى ويۋلاپ اشەكەيلەنگەن اعاش توسەك، ابدىرا، ىدىس-اياق، ويۋلى تەرى تورسىقتاردان قۇرالادى. ۇلتتىق سپورت ونەرىنىڭ ىشىندە ەڭ كوپ تاراعانى – پالۋاندار كۇرەسى. حالىقتىق ونەردەن بۇعا-شاترا، چەرگي-شاترا، تۋگۋل-شاترا سەكىلدى ەسەپكە نەگىزدەلگەن، وي-ءورىستى دامىتۋدا ماڭىزى بار تاقتا ويىنى كەڭ تاراعان. تىۆا جازبا ادەبيەتى 1930 ج. ۇلتتىق ءالىپبي قابىلدانعان سوڭ دامي باستادى. تىۆالاردىڭ مۋزىكا ونەرىنىڭ نەگىزىن ءار الۋان تۇرمىس-سالت جىرلارى، ليريك. اندەر، كۇلدىرگى چاستۋشكالار، كومەيمەن ايتىلاتىن سىعىت، قارعىرا، حورمەي سەكىلدى حالىق اندەرى، سونداي-اق ەپيكالىق سارىنداعى جىرلار، اسپاپتا ورىندالاتىن سازدار قۇرايدى. كەڭ تاراعان مۋزىكا اسپاپتارى شەكتى-ىسقىشتى – دوپشۋلۋر، بىزانچى، يگيل; ءىلىپ تارتاتىن اسپاپتار – چاداعان، شانزى، شەلەر-حومۋس، كۋلۋزۋن-حومۋس، دەمير حومۋس; ۇرلەمەلى اسپاپتار –
مۋرگۋ مەن شوور. لامالار مەن باقسىلاردىڭ ۇرلەمەلى سازدى اسپاپتارىنا بۋرەە، بۋشكۋر، تۋن جاتادى. سوقپالى اسپاپتارى – شان، كونچا، دامبرا، كەنگيرگە، دۋنگۋر. ەل ارالاپ، ونەر كورسەتەتىن ءانشى-جىرشى، سازگەرلەر ۇلتتىق مۋزىكا مادەنيەتىنىڭ دامۋىن جالعاستىردى.

بۇگىندە تىۆالار رەسپۋبليكا اتانعانىمەن رەسەي فەدەراتسياسىنا تاۋەلدى. كونە كوشپەلىلىك مادەنيەتتەن گورى ورىس مادەنيەتى دەندەپ بارادى.

“The Qazaq Times”