![](https://qazaqtimes.com/kk/content/uploads/2017/01/nn20091225f1a-800x480.jpg?token=fddd5e7a60d2f4ca6d326e4aa250ee8f)
Japondıq därigerlerden «eger, nauqasqa jasalğan operaciyada jazatayım jağday tuılsa, nemese, operaciya sätsiz bolıp şıqsa nauqastıñ tuıs-tuğandarı jazğan arız-şağımdı qalay birjaylı etesizder» deytin bolsañız, olar swrağıñızğa tañdana qaraydı. «Onday jağday bolıp körgen emes» dep jauap berer edi.
Sebebi, Japoniyada operaciyalar jariya türde jasaladı. Ota jasalıp jatqan bölmege nauqastıñ tuıstarı da kiredi. Nauqas qateri mol ülken operaciyağa kiruden bwrın, därigerler onımen jäne tuıs-tuğandarımen wzaq uaqıt pikirlesedi. Olardıñ alda jasalatın otanıñ jalpı barısın tolıqtay biliuin qamtamasız etedi. Olarmen barınşa tığız baylanıs ornatıp, qoyılğan swraqtarına jauap beredi. Japon därigerleri ota jasaudan bwrın nauqas tarapınan özine barınşa köp swraq qoyıluın qalaydı. Özge elderdiñ därigerlerine qarağanda, ota jasaudan bwrın özin köbirek mazalap, qayta-qayta swraqtar qoyatın nauqaspen jwmıs jasağandı qattı wnatadı. Olardıñ swraq-jauabı qanşalıq köp bolğan sayın, däriger men nauqastıñ köñili de sonşalıq jay tabadı. Tipti, däriger men nauqas arasında tereñ dostıq ornap jatadı.
![](http://qazaqtimes.com/content/uploads/2017/01/gty_kidney_transplant_ll_111101_wmain.jpg)
Japoniyada ota jasau barsı jariya türde boladı Foto: abcnews.go.com
Osı arada «jasalğan otadan keyingi jauapkerşilikti jeñildetu üşin, därigerler otanıñ qateri men qiındığın ädeyi zor etip körsetuge tırıspay ma?» degen tağı bir zañdı swraq tuadı. Alayda, bwl swraqqa da japondıq därigerler küle twrıp, «mümkin emes» degen jauap beredi. Onıñ sebebi, Japoniyada därigerler ota jasaudan bwrın nauqas pen onıñ tuıstarına otanıñ jasalu barısın, bwdan bwrınğı operaciyalardıñ jasalu barısı tüsirilgen videolar, soğan qatıstı älemdegi basqa da materiyaldardı tauıp beredi. Bwdan bwrınğı operaciyalardıñ nätijesi körsetilgen sandıq mälimetterdi de tauıp körsetedi. Tipti, halıqaradağı bwl türdegi operaciya qaterin bağalau materiyaldarımen de qamdaydı. Al, ota sätsiz bolıp, nauqastıñ densaulığın saraptau qortındısındağı mälimetter, bwdan bwrınğı qortındı mälimetterden alşaq bolğan jağdayda, nauqastıñ tuıstarı şağımdanbağan künniñ özinde, emhana basşılığı därigerge auır sın beredi. Tipti, ömir boyı ota jasau qwqığınan alıp tastaydı.
Japoniyada kürdeli otalardı bılay qoyğanda, ädettegi medicinalıq tekseru gruppasınıñ özi de, densaulıq teksertuge kelgen adamğa jan-jaqtı tüsinikter berip, öziniñ wsınıstarın aytıp otıradı. Tekseru qızmeti ayaqtağannan keyin de ol adammen üzbey habarlasıp otıradı. Tipti, onıñ otbasındağılarğa da keñester beredi, sol barısta otbasınıñ kişkentay balaların da nazardan tıs qaldırmaydı. Al, bizdiñ elde mwnday tekserulerden keyin sende qalğanı tek bir paraq densaulıq tekseru qağazı bolmaq. Äueli, ondağı öz densaulığıñ turalı jazılğan mälimetterdi qalay oqu kerektigin de tüsindirip bermeydi.
Japon mediciyana salasında keleñsizdikterdiñ tuıluınıñ aldın alu üşin, medicinalıq qızmetten bwrın nauqas pen däriger arasındağı pikir almasudı bastı nazarğa wqsaydı. Tek auqastı emdep jazsa ğana tolımdı däriger bola salmaydı. Nauqaspen köbirek pikirlesip, oğan ruhani tirek bola alğan däriger ğana üzdik däriger sanaladı. Japoniya medicinasınıñ bastı erekşeliginiñ biri – bolğan sätsizdikterge jasalatın zertteudiñ jüyeliliginde. Kez-kelgen däriger jauapkerşilikten qaşqalaqtamay, kerisinşe, özinen ketken qatelikterdi nemese sätsizdik sebebin zerttep otıradı. Tağı bir erekşeligi, emdeudi wqtıru tüzimin ornatıp, däriger men nauqastıñ senimdiligine basa nazar audarğan da, emdeudiñ qwpiyalığı, täsilderdiñ jasırın boluı sındı tüzimderdi mülde alıp tastağan.
Maqsatımız Japoniya medicinasın jerine jetkizip maqtau emes. Biraq, biz qaşan medicinalıq kömek körsetu salalarına osınday jauapkerşilikti üyrete alamız?! Qaşan biz nauqastıñ qaltasın teksermey, auıruın tekseretin därigerlerdi jetildiremiz?! Qaşan biz halıqqa janaşır Qazaqstan medicinasın qalıptastıramız?!
"The Qazaq Times"