9 şilde küni de Qonaev qalalıq sotında agrosarapşı Almasbek Sadırbay men özge de ayıptaluşılarğa qatıstı kezekti sot otırısı ötti. Bwl küngi process tergeu organdarınıñ jibergen öreskel zañ bwzuşılıqtarın körsetilip ülken zañdıq sipattağı mälimdemelermen jäne jäbirlenuşi tarap ökilinen jauap alumen jalğastı.

Almasbek Sadırbaydıñ mälimdemesi: «Ayıptau aktileri kustarlıq ädispen dayındalğan»

Sot otırısı bastala salısımen negizgi ayıptaluşı Almasbek Sadırbay sotqa resmi ötiniş hat joldap, is materialdarındağı eñ irgeli zañ bwzuşılıqtardı jariya etti. Onıñ aytuınşa, dayındalğan qwjattardıñ eşqanday legitimdiligi joq:

Qoldardıñ joqtığı jäne qwjattardıñ «jasırın» tigilui: 2025 jılğı 17 mausımdağı 7 ayıptaluşığa qatıstı jaña ayıptau sipatındağı küdiktiniñ is-äreketin saralau (kvalifikaciya) turalı qaulılarda ayıptaluşılardıñ da, olardıñ advokattarınıñ da qoldarı qoyılmağan. QR Qılmıstıq-procestik kodeksiniñ 204, 206-baptarına säykes, tergeuşi jaña ayıptı ayıptaluşığa jeke tanıstırıp, qwqıqtarın tüsindiruge mindetti. Mwnday hattamalar iste müldem joq. Almasbek Sadırbay bwl qwjattardıñ kustarlıq ädispen dayındalıp, iske jasırın tigilgenin mälimdedi. Sud'ya Nwrswltan Qoyşıbaev is materialdarın (164, 165, 168-tomdardı) aşıp qarap, qwjattarda qorğau tarapınıñ qoldarı şınımen joq ekenin resmi türde rastadı.

Tergeu tobınıñ (MSOG) zañsızdığı: Bas prokuraturanıñ arnayı esep bazasınan (ERDR) advokat Anar Qwsayınovanıñ swranısımen alınğan resmi üzindige säykes, bwl isti jürgizgen vedomstvoaralıq tergeu-jedel tobı ERDR jüyesinde eşqaşan tirkelmegen. Osığan baylanıstı, arnayı prokuror R. Sadıq bastağan toptıñ barlıq is-äreketteri men qağazdarı QR QPK-niñ 112-babı boyınşa zañsız äri jaramsız (nedopustimıy) dep tanıluı tiis.

Almasbek Sadırbaydıñ sottan swrağanı:

«2025 jılğı 17 mausımdağı saralau qaulıların zañsız dep tanıp, is materialdarınan şığarıp tastau jäne QR QPK-niñ 323-babı tärtibimen öreskel zañ bwzuşılıqtardı tüzetu üşin isti prokurorğa keyin qaytaru kerek», – dedi ayıptaluşı.

Swraq-jauap: «Subsidiyalar biz qamauda otırğanda da berilgen»

Sot barısında Jetisu oblısı Auıl şaruaşılığı basqarmasınıñ ökili Azamat Arnaydan jauap alu jalğastı. Onıñ jauaptarı istiñ negizsiz ekenin tağı bir märte ayqındadı:

Täuelsizdik däleli: Basqarma ökili 2024 jıldıñ qaraşasınan 2025 jılğa deyin «Alatau Agro» (21,1 mln teñge), «Köksu Qazına» (27,8 mln teñge) jäne «Qızılqayıñ» (28 mln teñge) SPK-ları memleketten subsidiya aludı jalğastırğanın rastadı.

Almasbek Sadırbay bwl derekke qatıstı:

«Biz 2024 jılğı 5 qaraşadan bastap Astanada qamauda (üy qamağı men SIZO-da) otırdıq. Biz twtqında bolsaq ta, bwl käsiporındar öz jwmısın istep, subsidiya alıp jatqan. Bwl ÄKK-lerdiñ bizge de, esepşi Tastanbekovağa da, zañger Jarmenkeevke de müldem täuelsiz, jeke qwrılım ekenin däleldeydi. Tergeudiñ bizdi wyımdasqan qılmıstıq top dep ayıptauı qisınsız», — dedi.

Jüyelerdegi şatasu: Ayıptau tarapı basqarmanıñ «GIS» jüyesimen jwmıs istegenin alğa tartqanımen, ökil Azamat Arnay qazirgi uaqıtta «link.kz» jäne «Subsidiya plem» jüyeleri qoldanılatının aytıp, tergeudiñ tehnikalıq bazanı müldem zerttemegenin körsetti.

Jer telimderi mäselesi: Qorğauşı tarap SPK-lardıñ jeri joq bola twra subsidiya aldı degen ayıptıñ qate ekenin, ötinimderde memlekettik aktiler men mäslihat şeşimderiniñ nömirleri zañdı türde tirkelgenin anıqtap berdi.

Bastı sensaciya: Zañdı sot şeşimderi şığın retinde jazılğan

Advokat Anar Qwsayınovanıñ swraqtarı barısında tergeu organdarınıñ ayıp somasın qoldan ösiru üşin sot şeşimderin de şekaradan attatqanı belgili boldı. Jetisu oblıstıq audanaralıq sotınıñ jäne oblıs äkiminiñ resmi şeşimderimen zañdı türde tölengen mına subsidiyalar ayıptau aktisine «wrlanğan qarjı» retinde enip ketken:

  • «Sarqan Agro» (SARKAN-AGRO) — 31 807 500 teñge (Sot şeşimi: 06.12.2023)

  • «Köksu Qazına» (KO’KSY’-QAZYNA) — 58 342 500 teñge (Sot şeşimi: 06.12.2023)

  • «Qızılqayıñ Qazına» (Qyzylqaiyn-Qazyna) — 32 117 500 teñge (Sot şeşimi: 06.12.2023)

  • «Költaban Agro» (KOLTABAN-AGRO) — 38 367 500 teñge (Sot şeşimi: 06.12.2023)

  • «Zwlharnay» (ZULQARNAI) — 21 620 000 teñge (Sot şeşimi: 17.11.2023)

  • «Jarkent Bereke» (JARKENT-BEREKE) — 26 882 500 teñge (Sot şeşimi: 17.11.2023)

  • «Agro Budır» (Agro-Budur) — 12 500 000 teñge (Oblıs äkiminiñ qaulısı negizinde: 20.12.2023)

Basqarma ökili bwl somalardıñ sot pen äkimdik şeşimimen zañdı tölengenin jäne bwl şeşimderdiñ küşi joyılmağanın (zañdı küşinde ekenin) ayttı. Sonday-aq, tergeu barısında bwl somalardı şığınnan alıp tastau basqarmanıñ qwzıretinde bolmağanın jetkizdi.

Advokat Anar Qwsayınovanıñ process soñındağı mälimdemesi

Process soñında söz alğan qorğauşı advokat Anar Qwsayınova sot tergep-tekserui barısında anıqtalğan, istiñ ädil ükimine tikeley äser etetin qwqıqtıq şikilikterdi bılayşa saraladı:

1. Tergeu organınıñ ayıptaudı qoldan qwrastıruı jäne şığındı asıra körsetui

«Sotqa deyingi tergep-tekseru organdarı is boyınşa keltirilgen şığınnıñ mölşerin ärtürli negizsiz täsilderdi qoldanu arqılı jasandı türde, qoldan asıra körsetken. Sot otırısı zalında jäbirlenuşi tarap ökilinen jauap alu barısında, ol atalğan 7 auıl şaruaşılığı öndiristik kooperativiniñ subsidiyalardı tolıqtay zañdı türde alğanın naqtı rastadı. Alayda, istiñ aqiqatın aşatın bwl mañızdı ayğaqtar tergeu amaldarı kezinde, atap aytqanda 2025 jılğı 22 säuirdegi jäbirlenuşi ökilinen jauap alu hattamasında müldem körsetilmegen. Bwl hattamanıñ öte qısqa qayırıluı — iske qatıstı mañızdı derekterdiñ tergeu tarapınan ädeyi tıs qaldırılğanın anıq körsetedi. Qorğauşı (ayıptaluşı) taraptıñ uäjderi men sotqa wsınğan bwltartpas dälelderine süyensek, atalğan 7 ötinim boyınşa körsetilgen somalar ayıptau aktisine eşqanday zañdı negizsiz, tek «şığın» retinde ğana avtomattı türde engizile salğanı tolıqtay ayqındaldı».

2. Äkimşilik jäne sot aktileriniñ preyudiciyalıq küşi

«Osı uaqıtqa deyin bwl iske qatıstı qabıldanğan uäkiletti organdardıñ eşbir äkimşilik şeşimine de, sot aktilerine de eşbir tarap şağım tüsirmegen. Bwl qwjattardıñ eşqaysısı bügingi künge deyin zañdı tärtippen jaramsız nemese zañsız dep tanılğan joq, olar özderiniñ zañdı küşinde twr. Eñ bastısı, is materialdarında 2023 jılğı 6 jeltoqsandağı sottıñ zañdı küşine engen şeşimi bar. Bwl qwqıqtıq akt däl osı qılmıstıq is şeñberinde qaralıp otırğan mäselege tikeley qatıstı jäne onıñ preyudiciyalıq mañızı joğarı. Atalğan sot şeşimi subsidiyalardıñ zañdı berilgenin rastap, ayıptau aktisiniñ negizsizdigin däleldeydi».

Sot törağasına ötiniş

Advokat Anar Qwsaynova:

«Qwrmetti sot! Zañdı küşi joyılmağan sot aktileriniñ preyudiciyalıq mañızın jäne tergeu organınıñ şığın kölemin eşqanday qwqıqtıq negizsiz, jasandı türde asıra körsetkenin eskere otırıp, osı qorğau tarapınıñ uäjderine erekşe nazar audaruıñızdı jäne onı ükim şığaru kezinde basşılıqqa aluıñızdı swraymın» – dedi.

Sot zalınan tıs jerde: Almasbek Sadırbaydıñ pikiri

Process ayaqtalğan soñ sot zalınıñ sırtında agrosarapşı Almasbek Sadırbay bügingi otırıstağı jayttar boyınşa öz oyın bölisti:

Swraq: Jeti adamnıñ birdey qol qoyılmağan qwjattarı iske tigilip ketkenin ayttıñız. Bwğan ne deysiz?

Almasbek Sadırbay: Onıñ barlığın sottıñ nazarına wsınıp, hattamaladıq. Endi sottıñ zañdı jauabın kütemiz.

Swraq: Jeti SPK-nıñ sottıñ jäne äkimniñ şeşimimen alğan qarajatı turalı ne aytasız?

Almasbek Sadırbay: Iä, «quırdaqtıñ kökesin tüye soyğanda köresiñ» deydi ğoy. Bälenbay million teñgege berilgen qanşama ötinim sottıñ zañdı ükimimen, şeşimimen berilgen. Ol Almasbek Sadırbayğa nemese basqa bireuge baylanıstı emes, sonı tergeu organdarı isten alıp tastamağan. Kördiñizder me, – dedi. Odan arı söylesuge sot pristavtarı men kovoylar mümkindik bermedi.

Sot procesi 10 şilde de jalğasadı.

The Qazaq Times