2026 jılğı 16 şildede Qonaev qalalıq sotında agro-sarapşı, azamattıq belsendi Almasbek Sadırbayğa jäne onımen birge ayıptaluşı retinde tartılğan tağı altı adamğa qatıstı qılmıstıq is boyınşa sot otırısı jalğastı. Memlekettik subsidiyalardı zañsız iemdenu jäne wyımdasqan qılmıstıq top qwru turalı ayıptar tağılğan bwl is qoğamnıñ jiti nazarında.

Sot procesin basınan beri twraqtı baqılap kele jatqan The Qazaq Times tilşisi kezekti sot otırısında köterilgen mañızdı qwqıqtıq mäselelerge taldau jasaydı. Bwl jolğı otırısta sottıñ jariyalılığı, beynejazba jürgizuge qoyılğan şekteuler, auıl şaruaşılığı öndiristik kooperativterine bölingen memlekettik subsidiyalardıñ zañdılığı, sonday-aq memlekettik organ ökilderiniñ ayğaqtarı men qorğauşı taraptıñ uäjderi jan-jaqtı talqılandı. Sot zalında berilgen jauaptar ayıptau aktisinde körsetilgen memleketke keltirilgen zalaldıñ qwqıqtıq negizdiligine qatıstı jaña swraqtardıñ tuındauına sebep boldı.

Aşıq sot talqılauı: jariyalılıq qağidatı men qoyılğan şekteuler

Bügingi sot procesi bastala ayıptaluşı Almasbek Sadırbaydıñ qorğauşısı Anar Qwsayınova Qazaqstan Respublikası Qılmıstıq-procestik kodeksiniñ 29-babında bekitilgen sot talqılauınıñ jariyalılığı qağidatına süyene otırıp, beynejazba jürgizuge qaytadan rwqsat berudi swradı.

Advokattıñ aytuınşa, bwğan deyin sottıñ rwqsatımen jürgizilgen beynetüsirilim keyinnen şektelgen. Qorğauşı taraptıñ pikirinşe, jurnalister sot tärtibin bwzbağan, jäbirlenuşilerdiñ jauaptarın jariyalamağan jäne aqparat taratu barısında zañ talaptarın saqtağan.

Sonımen qatar qorğauşı öz qorğauındağı azamattıñ 2024 jılğı 5 qaraşadan beri qamauda otırğanın, istiñ qoğam üşin mañızı joğarı ekenin jäne onda memlekettik qwpiyalar nemese jeke ömirge qatıstı qorğalatın mälimetter qaralmaytının aytıp, sot procesiniñ barınşa aşıq ötui qoğamdıq baqılaudı qamtamasız etetinin mälimdedi.

Al jäbirlenuşi retinde tanılğan Almatı oblıstıq Auıl şaruaşılığı basqarmasınıñ ökili öziniñ atı-jöni men beynesiniñ bwqaralıq aqparat qwraldarında jariyalanuı saldarınan tuıstarı tarapınan tüsinbeuşilikter tuındağanın aytıp, beynetüsirilimdi şekteudi qoldadı.

Sot bwğan deyin qabıldanğan beynejazbanı şekteu turalı qaulını özgerissiz qaldırdı.

Negizgi qwqıqtıq mäsele – subsidiyalardıñ zañdılığı

Sottağı eñ mañızdı mäselelerdiñ biri auıl şaruaşılığı öndiristik kooperativterine tölengen memlekettik subsidiyalardıñ zañdı berilui jäne olardı memleketke qaytaru turalı talaptardıñ bar-joğı boldı.

Qorğauşı tarap Almatı oblıstıq Auıl şaruaşılığı basqarmasınıñ ökilinen ärbir kooperativ boyınşa jeke-jeke jauap aldı.

Sotta berilgen jauaptarğa säykes, bastapqı kezeñde 10 auıl şaruaşılığı öndiristik kooperativine jalpı 964 183 500 teñge köleminde subsidiya tölengen. Keyin äkimşilik-aumaqtıq özgeristerge baylanıstı Jetisu oblısı bölinip şıqqan soñ tağı birneşe kooperativtiñ qwjattarı qaralğan.

Alayda qorğauşı tarap üşin negizgi mänge ie bolğan mäsele basqa edi.

Sot barısında memlekettik organ ökiliniñ tüsindiruinşe, atalğan kooperativter boyınşa subsidiyalar zañnama talaptarına säykes maqwldanıp, belgilengen tärtippen tölengen. Bwdan bölek, memlekettik organ tarapınan byudjet qarajatın keri qaytaru turalı habarlamalar jiberilmegen.

Basqarma ökiliniñ aytuınşa, mwnday talaptardıñ qoyılmauına zañda közdelgen negizderdiñ bolmauı sebep bolğan. Atap aytqanda, mal basınıñ saqtalmauı nemese subsidiyalau qağidalarınıñ bwzılğanı anıqtalmağan jağdayda memleket tarapınan qarajattı qaytaru turalı talap qoyılmaydı.

Ayıptau twjırımdarına qatıstı qorğauşınıñ qwqıqtıq wstanımı

Qorğauşı tarap däl osı jauaptardı ayıptau aktisindegi negizgi twjırımdarğa qayşı keletin män-jay retinde bağaladı.

Advokattardıñ pikirinşe, eger subsidiyalardı tağayındağan äri tölegen uäkiletti memlekettik organ olardıñ zañsız berilgenin moyındamasa jäne bügingi künge deyin byudjetke qarajattı qaytaru jöninde eşqanday talap qoymağan bolsa, onda bwl qarajattı avtomattı türde memleketke keltirilgen zalal retinde körsetu qwqıqtıq twrğıdan negizdeudi qajet etedi.

Bwl jerde qorğauşı tarap qılmıstıq jauapkerşilik mäselesinen bwrın memlekettik organnıñ öziniñ resmi äkimşilik şeşimderiniñ qwqıqtıq saldarına nazar audardı.

Qamau merzimderin wzartu jönindegi mälimdemeler

Sot barısında qorğauşı tarap tağı bir mañızdı mäselege toqtaldı.

Advokattardıñ aytuınşa, sotqa deyingi tergep-tekseru kezinde qamauda wstau merzimderin wzartu turalı ötinişterde tergeu organdarı jäbirlenuşiler is materialdarımen tanısıp jatqanın körsetken.

Alayda sotta jäbirlenuşi taraptıñ is materialdarımen is jüzinde bir kün ğana, birneşe sağat köleminde tanısqanı jöninde mälimetter jariyalandı.

Qorğauşı tarap bwl jağdaydı tergeu organdarınıñ bwrın sotqa wsınılğan dälelderiniñ şınayılığına kümän keltiretin män-jaylardıñ biri retinde bağaladı.

Qwqıqtıq bağalau

Bwl sot procesi birneşe mañızdı qwqıqtıq swraqtardı alğa şığarıp otır.

Birinşiden, memlekettik organnıñ özi zañdı dep tanığan jäne qaytarudı talap etpegen subsidiyalar qılmıstıq is ayasında qanday qwqıqtıq negizde memleketke keltirilgen zalal retinde bağalanuı mümkin?

Ekinşiden, äkimşilik räsimder barısında zañdı dep tanılğan şeşimder keyin qılmıstıq proceste qalay bağalanuı tiis?

Üşinşiden, sotqa deyingi tergep-tekseru kezinde sotqa wsınılğan mälimetterdiñ tolıqtığı men dwrıstığı qanşalıqtı tekserilgen?

Bwl swraqtarğa tüpkilikti qwqıqtıq jauaptı sottıñ ükimi beredi. Degenmen, qazirgi kezeñniñ özinde sot otırısında jariyalanğan jauaptar memlekettik subsidiyalardı bölu räsimderi, memlekettik organnıñ resmi wstanımı jäne ayıptau aktisinde körsetilgen zalal mölşeriniñ qwqıqtıq negizdiligi turalı mañızdı pikirtalas tuğızıp otır.

Sot talqılauı jalğasuda. Aldağı otırıstarda basqa da memlekettik qızmetkerlerdiñ, mamandardıñ jäne kuägerlerdiñ jauaptarı tıñdalıp, is boyınşa barlıq däleldemeler jan-jaqtı zerttelmek.

The Qazaq Times