Tayau Şığıstağı jağday qaytadan baqılaudan şığıp baradı. Mausım ayında ğana Islamabad memorandumı ayasında qol jetkizilgen AQŞ pen Iran arasındağı 60 kündik uaqıtşa bitim resmi türde küşin joydı. AQŞ Prezidenti Donal'd Tramp bwl kelisimniñ ayaqtalğanın mälimdep, Tegeranğa qarsı äskeri soqqılardı qayta bastauğa bwyrıq berdi.

Şielenistiñ twtanuı: Ormuz bwğazındağı qaqtığıs

Dağdarıstıñ jaña tolqınına Ormuz bwğazındağı strategiyalıq teñiz dälizderine baqılau ornatu äreketteri sebep boldı. Pentagonnıñ mälimetinşe, Iran tarapı halıqaralıq sauda kemelerine drondar men zımırandar arqılı şabuıl jasağan. Resmi Vaşington mwnı «halıqaralıq keme qatınası bostandığına nwqsan keltiru» dep ayıptadı.

AQŞ Ortalıq qolbasşılığı (CENTCOM) soñğı 48 sağat işinde Irannıñ oñtüstigindegi 170-ten astam äskeri nısanağa äueden soqqı jasalğanın rastadı. Bwğan jauap retinde Iran tarapı AQŞ-tıñ Qatar, Bahreyn jäne Kuveyttegi äskeri bazaları bağıtına soqqı bergenin habarladı.

Tramptıñ eskertui: «1 000 zımıran iske qosıluğa dayın»

Donal'd Tramp öziniñ Truth Social äleumettik jelisindegi paraqşasında Iran biligine öte qatañ ses körsetti. Izrail' barlau qızmetiniñ «Iran Trampqa qastandıq wyımdastırudı josparlap otır» degen derekterinen keyin AQŞ basşısı bılay dep jazdı:

«Eger Iran ükimeti qastandıq jasau äreketine baratın bolsa, Islam Respublikasına bağıttalğan 1 000 zımıran tolıqtay äzirlikke (Locked and Loaded) keltirildi, odan keyin tağı mıñdağan zımıran soqqı beredi. Men tiisti bwyrıqtardı berip qoydım. AQŞ armiyası Irannıñ barlıq aymağın tolıqtay joyıp jiberuge dayın».

Tramp, sonday-aq, AQŞ-tıñ Iranğa yadrolıq qaruğa qol jetkizuge eşqaşan jol bermeytinin, Tegerannıñ aldında eki tañdau twrğanın jetkizdi: ne yadrolıq bağdarlamadan tolıq bas tartu, ne infraqwrılımınıñ kül-talqanı şığuı.

Diplomatiyalıq esik äli aşıq pa?

Qalıptasqan qiın jağdayğa qaramastan, diplomatiyalıq baylanıstar üzilgen joq. Aq üy Tegerannıñ swrauı boyınşa kelissözderdi jalğastıruğa kelisim bergenin mälimdedi. Alayda AQŞ Iran tarapına naqtı dedlayn qoyıp otır: Iran Ormuz bwğazın halıqaralıq tasımal üşin qauipsiz dep jariyalauı jäne sauda kemelerine şabuıldı tez arada toqtatuı tiis.

Öz kezeginde Iran Sırtqı ister ministri Abbas Aragçi Vaşingtonnıñ bwl mälimdemelerin joqqa şığarıp, AQŞ-tıñ özin uaqıtşa bitim şarttarın bwzdı jäne sankciyalardı joyudan bas tarttı dep ayıptauda. Iran parlamentiniñ spikeri Mwhammed Bager Galibaf: «Qorqıtu men bopsalau däuiri ötti. Biz berilmeymiz», — dep jauap qaytardı.

AQŞ-tıñ Iran mwnayına salğan sankciyalıq embargonı qayta jandandıruı älemdik energetika narığına jäne Ortalıq Aziya aymağındağı geosayasi tepe-teñdikke tikeley äser etui mümkin.

The Qazaq Times