Aşıq sottağı «köleñke»: Almasbek Sadırbay isinde jauapsız qalğan swraqtar köbeyip baradı

11 mausım küni Qonaev qalalıq sotında agro-sarapşı, azamattıq belsendi Almasbek Sadırbay jäne onımen birge ayıptalıp otırğan tağı altı adamnıñ isi boyınşa kezekti sot otırısı keyinge qaltırıldı.

Sot procesi keş bastaldı. Memlekettik ayıptauşı Älimjan Sanabaevta sot zalına kelmey, 5 ayıptaluşı men qatar onlayn rejimde qatıstı. Sud'ya Nwrswltan Qoyşıbaev sot otırısın aşıq dep jariyalağanımen, debıs jäne beyne jazuğa rwqsat joq. Al, Zoom arqılı qosılğan qatısuşılardıñ dauısı üzilip, key sätterde müldem estilmey qaldı.

Maral Toqbaevanıñ qorğauşısı Bayduaqasov densaulığına baylanıstı sot otırısın keyinge qaldıru turalı ötiniş bildirdi. Nätijesinde is qarauı 18–19 mausım künderine qaldırıldı.

Bir qarağanda bwl kezekti keyinge qalğan sot otırısı ğana siyaqtı körinui mümkin. Alayda soñğı eki aptadağı procesterge qarasaq, bwl iste jauaptan göri swraq köbeyip bara jatqanday äser qaldıradı.

Aşıq sot pa, älde şekteuli jariyalılıq pa?

Bwl istegi eñ köp talqılanğan mäselelerdiñ biri – sottıñ jariyalılığı.

4 mausım küni jäbirlenuşi tarap ökilderiniñ biri, Almatı oblıstıq auıl şaruaşılığı basqarmasınıñ ökili Ämirsanin Ämirğazı öziniñ 28 mamır küngi sottağı jauabı jariyalanğannan keyin äleumettik jelilerde jağımsız pikirler jazılıp jatqanın aytıp, jeke qauipsizdigine qauip tönip otırğanın mälimdegen.

Osıdan keyin ol jurnalisterdiñ sot zalında beyne jäne dıbıs jazuına şekteu qoyudı swradı. Memlekettik ayıptauşı Älimjan Sanabaev bwl ötinişti qoldadı. Nätijesinde sud'ya Qoyşıbaev sottı aşıq dep jariyalağanımen, jurnalisterge beyne jäne audio jazuğa tıyım salındı.

Qorğau tarabı bwl şeşimmen kelispedi.

5 mausım küni qorğauşı Anar Qwsayınova birqatar ötinişhattar tüsirip, jäbirlenuşi ökiliniñ mälimdemesine qwqıqtıq bağa berudi, onı qoldağan prokurorğa jeke qaulı şığarudı jäne jurnalisterge qoyılğan şekteudi qayta qaraudı talap etti.

Qwsayınovanıñ pikirinşe, Ämirsaninniñ äleumettik jelilerde taralıp jürgen jazbalar jönindegi mälimdemesi şındıqqa säykes kelmegen. Sondıqtan prokurordıñ sol uäjdi negizge alıp, jurnalister jwmısına şekteu qoyudı qoldauı da qwqıqtıq bağalaudı qajet etedi.

Sud'yanıñ jauabı neni körsetti?

Tüsten keyin sud'ya Nwrswltan Qoyşıbaev qorğau tarapınıñ ötinişteri boyınşa şeşim şığardı.

Sud'yanıñ aytuınşa, eger jäbirlenuşi ökilderiniñ jalğan aqparat bergeni anıqtalsa, qorğau tarapı qwqıq qorğau organdarına arızdanuğa qwqılı.

Alayda sud'ya bwl mäselege özi qwqıqtıq bağa beruden bas tarttı.

BAQ ökilderine qatıstı mäsele boyınşa da sud'ya bwrınğı şeşim özgerissiz qalatının mälimdedi. YAğni sot formal'dı türde aşıq bolğanımen, jurnalister üşin beyne jäne audio jazuğa salınğan tıyım saqtaldı.

Sonımen birge sud'ya jäbirlenuşi ökilderiniñ ant beru turalı qolhattarınıñ köşirmesin jäne sot otırısınıñ beyne-audio jazbasın beru jönindegi qorğau tarapınıñ ötinişterin qanağattandırdı.

Al prokurorğa jeke qaulı şığaru mäselesi boyınşa tüpkilikti bağa keyinirek beriletini aytıldı.

Däl osı jerde mañızdı qwqıqtıq swraq tuındaydı. Eger qorğau tarapı sottıñ köz aldında bolğan äreketterge qwqıqtıq bağa berudi swrasa, sot nege bwl mäseleni öz qarauınan şığarıp, basqa organdarğa jüginu mümkindigin tüsindirumen ğana şekteldi?

Öytkeni däl osı mälimdeme jurnalisterdiñ sot procesin tolıq jazıp alu qwqığınıñ şekteluine negiz bolğan edi.

182 tom men 187 tomnıñ jwmbağı

Bwl istegi eñ kürdeli mäselelerdiñ biri – qılmıstıq is materialdarınıñ kölemi.

28 mamır küni qorğau tarabı sot öndirisinde 187 tom bar ekenin anıqtağan. Alayda qorğauşılar men sottaluşılarğa tanısu üşin bar bolğanı 182 tom berilgen.

Osığan baylanıstı qorğauşılar isti prokurorğa qaytaru turalı ötinişhat tüsirgen.

Sot bwl ötinişti qanağattandırmadı.

Qorğauşılardıñ kümäni beker emes edi. Sebebi jaña ayıptau aktisinde Pavlodar oblıstıq auıl şaruaşılığı basqarmasınıñ ökili Paktıñ jauap alu hattaması 183-tomda ornalasqanı körsetilgen.

Biraq qorğau tarabı tanısqan materialdar arasında mwnday tom bolmağan.

Osı mäselege baylanıstı biz sot zalında da, sot otırısınan keyin de memlekettik ayıptauşı Älimjan Sanabaevqa arnayı saual qoydıq. Atap aytqanda, ayıptaluşı tarap tanıspağan bes tom materialdıñ sot öndirisinde boluı qanday da bir processualdıq zañ bwzuşılıq bolıp sanalmay ma degen swraq qoyıldı.

Prokuror Älimjan Sanabaev bwğan qısqa ğana jauap berip, «eşqanday zañ bwzuşılıq joq» ekenin mälimdedi.

Alayda prokurordıñ bwl jauabı istegi bes tomnıñ naqtı qanday materialdardan twratını, olardıñ qorğau tarabına qaşan jäne qanday tärtippen wsınılğanı jönindegi swraqtarğa jauap bermeydi.

Sondıqtan bwl mäsele sot procesin baqılap otırğan jwrtşılıq üşin äli de aşıq küyinde qalıp otır.

Öytkeni qılmıstıq procestegi negizgi qağidalardıñ biri – taraptardıñ teñdigi men qorğau qwqığı. Al qorğau tarabı tanıspağan materialdardıñ sot öndirisinde boluı osı qağidalardıñ tolıq saqtaluı jöninde swraq tuğızatını anıq.

Paktıñ jauabı qayda ketti?

Pavlodar oblıstıq auıl şaruaşılığı basqarmasınıñ ökili Pakqa qatıstı jağday tipti kürdelirek körinedi.

4 mausım küni ol özinen jauap alınğanın aytqan.

Sol kezde memlekettik ayıptauşı bwl jauap alu hattamasınıñ naqtı qay jerde twrğanın körsete almadı.

Al 5 mausım küni prokuror iste mwnday jauap alu hattaması mülde joq ekenin mälimdedi.

Odan keyin Paktıñ özi de bwrınğı sözin özgertip, şın mäninde jauap bermegenin, şatastırıp alğanın ayttı.

Bir kün bwrın «jauap bergenmin» degen adamnıñ kelesi küni «jauap bermeppin» deui qoğam nazarın audartpay qoymaydı.

Äsirese mwnday mälimdemeler sotta, jalğan jauap bergeni üşin qılmıstıq jauapkerşilik közdeletini eskertilgennen keyin jasalğanın eskersek, swraqtar odan sayın köbeyedi.

Jäbirlenuşilerdiñ jauabı qanşalıqtı naqtı?

5 mausımdağı sot barısında qorğau tarabı Pavlodar jäne Atırau oblıstarı auıl şaruaşılığı basqarmaları ökilderiniñ jauaptarına da kümän keltirdi.

Keybir jauap alu hattamalarınıñ is materialdarında naqtı qay jerde twrğanı anıqtalmağanı aytıldı.

Jäbirlenuşi ökilderiniñ biri özinen naqtı jauap alınbağanın mälimdedi.

Tağı bir ökil qızmetke keyinirek kelgenin aytıp, bwrın bolğan oqiğalar boyınşa köptegen swraqtarğa jauap bere almaytının jetkizdi.

Qorğau tarabınıñ pikirinşe, mwnday jağdaylar jäbirlenuşi taraptıñ dälelderiniñ tolıqtığı men senimdiligine qatıstı qosımşa swraqtar tuğızadı.

Almasbek Sadırbay ne deydi?

Sot procesi ayaqtalğannan keyin Almasbek Sadırbay jurnalisterge sottağı şekteulerge qatıstı narazılığın bildirgen.

Ol jurnalisterdiñ käsibi qwqıqtarınıñ bwzılıp otırğanın aytıp, qoğamnıñ sot barısı turalı tolıq aqparat alu mümkindigi şektelip jatqanın mälimdedi.

Bwğan deyin de Sadırbay özine tağılğan ayıptardı joqqa şığarıp, istiñ negizsiz ekenin birneşe ret aytqan.

Onıñ sözinşe, auıl şaruaşılığı salasındağı keybir faktilerdiñ özi dwrıs bağalanbay otır.

Bwl is nelikten qoğam nazarında?

Almasbek Sadırbaymen birge Ahat Altınnwr, Almas Berlibatırov, Asqar Jarmenkenov, Maral Toqbaeva, Zulmina Toqbaeva jäne Madina Tastanbekova sot aldında jauap berip jatır.

Olarğa Qılmıstıq kodekstiñ 190, 218 jäne 262-baptarı boyınşa ayıp tağılğan.

Sottaluşılardıñ işinde tek Maral Toqbaeva ğana 190-bap boyınşa tağılğan ayıptı işinara moyındağan. Qalğandarı özderine tağılğan barlıq ayıptardı joqqa şığaradı.

İs qoğamda qızu pikirtalas tuğızdı. Bir tarap onı ekonomikalıq sipattağı qılmıstıq is dep qarastırsa, ekinşi tarap azamattıq belsendi Almasbek Sadırbaydıñ qoğamdıq qızmetine baylanıstı sayasi astar boluı mümkin degen pikir aytadı.

PS. 11 mausımdağı sot otırısı tağı keyinge qaldırıldı. Biraq keyinge qalğanı tek sottıñ özi emes siyaqtı.

Äli künge deyin 182 jäne 187 tom arasındağı ayırmaşılıq tüsindirilgen joq.

Ayıptau aktisinde körsetilgen jauap alu hattamasınıñ tağdırı belgisiz.

Jäbirlenuşi ökilderiniñ özgergen jauaptarına tolıq qwqıqtıq bağa berilgen joq.

Al sot aşıq dep jariyalanğanımen, jurnalisterdiñ audio jäne beyne jazuına qoyılğan şekteu küşinde qalıp otır.

Osınıñ bäri Almasbek Sadırbay isin qarapayım qılmıstıq is deñgeyinen şığarıp, sot jüyesindegi jariyalılıq, processualdıq teñdik jäne ädil sot qağidattarınıñ saqtaluı jönindegi keñ qoğamdıq talqılauğa aynaldırıp otır.

The Qazaq Times