«Asqar Mamin qazaq tilin elemey me?» (foto)

Bügin memleket basşısı Qasım-Jomart Toqaevtıñ törağalığımen Ükimettiñ keñeytilgen otırısı ötkenin habarladıq. Ükimet bastığı oqığan qorıtındı bayandama men tanıstırğan prezentaciyasınıñ tili köptiñ köñilin küpti etti.

Asqar Maminniñ prezidenttiñ qatısuımen ötken ükimettiñ keñeytilgen otırısında söylegen söziniñ 82,4%-ı  orısşa, 17,6%-ı  qazaqşa. Ükimet basşısınıñ saytında jariyalanğan bayandama 2323 sözden twradı, onıñ tek 410 sözi ğana memlekettik tilde. Qazaqstan Respublikasınıñ ükimet jetekşisiniñ qazaq tiline qatıstı közqarası kez kelgen til janaşırın oylandırarı anıq. Prem'erdiñ slayd-prezentaciyası da orıs tilinde berilgen.

Bwl mäsele tek prem'er-ministrdiñ ğana basında emes. Köptegen şeneunikterden bastap prezidentte de bar «erekşelik». Ötken aptada Qasım-Jomart Toqaev «300 aqordalıq» kadrdıñ twsaukeserinde el jastarına ündeu jasağanı esimizde. Onda Aqorda jariyalağan 2564 sözden twratın prezident ündeuiniñ 1736-sı – orısşa, 828-i ğana qazaq tilinde bolğan edi. YAğni memleket basşısınıñ spiçrayteri mätinniñ 67,7%-ın orıs tilinde dayındağan. Bwl birinşi ret emes. Jeltoqsanda Wlttıq senim keñesiniñ ekinşi otırısındağı bayandamanıñ (3851 söz) da tek 1288 sözi (33,4%) ğana qazaq tilinde oqıldı. Bwğan deyin qırküyektiñ 2-si Toqaev «Qazaqstan halqına joldauınıñ» tek 25%-ı ğana memlekettik tilde jazılğan edi. Ondağı 5960 sözdiñ 1497-si qazaq tilinde, al 4463 sözi orıs tilinde. 75%-ı orıs tilinde jasalğan joldau Qazaqstan halqına arnaldı. Sonday-aq 16 tamızdağı dästürli Tamız keñesinde aytılğan «tosın bayandamanıñ»  29,4%-ı ğana memlekettik tilde boldı. Toqaevtıñ Täuelsizdik sarayında oqığan kölemdi mälimdemesindegi 2414 sözdiñ 711-i ğana qazaq tilinde. 3/1-ine de jetpeytin böligi ğana memlekettik tilde jariyalandı.

Prem'er-ministr tanıstırğan bayandamanıñ negizgi bölimi men prezentaciya orıs tilinde jasalğan:

“The Qazaq Times”