2026 جىلعا اياق باسقان شاقتا يران تاعى دا جاپپاي نارازىلىقتارمەن بەتپە-بەت كەلدى. ءبىر قاراعاندا بۇل تولقۋ ەكونوميكالىق قيىندىقتاردىڭ سالدارى سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. الايدا يراندىقتاردىڭ كوشەگە شىعۋى – تەك باعا قىمباتتاۋى مەن ۆاليۋتانىڭ قۇنسىزدانۋىنا رەاكتسيا ەمەس، قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى ونداعان جىل بويى قوردالانعان قايشىلىقتىڭ اشىق كورىنىسكە شىعۋى. قازىرگى تولقۋلاردى ءتۇسىنۋ ءۇشىن كۇندەلىكتى جاڭالىقتاردا ءجيى ايتىلاتىن سەبەپتەردەن گورى، تەرەڭ الەۋمەتتىك، پسيحولوگيالىق جانە قۇرىلىمدىق فاكتورلارعا ءۇڭىلۋ قاجەت.

سوڭعى جىلدارى يران ەكونوميكاسى دامۋ مەن وركەندەۋ قۇرالى بولۋدان قالىپ، قاراپايىم حالىق ءۇشىن «ءتىرى قالۋ ەكونوميكاسىنا» اينالدى. كوپتەگەن وتباسىلار بولاشاقتى جوسپارلاۋدى قويعان، نەگىزگى ماقسات – بۇگىنگى كۇندى امان وتكىزۋ. مۇنداي جاعدايدا قوعام ۇزاق مەرزىمدى ۇمىتتەن ايىرىلادى، مەملەكەتكە دەگەن سەنىم السىرەيدى، ال كەز كەلگەن ۇساق سوققى – باعانىڭ كەزەكتى ءوسۋى نەمەسە ۆاليۋتانىڭ تاعى ءبىر قۇلدىراۋى – جاپپاي اشۋ مەن نارازىلىققا ۇلاسادى. نارازىلىقتىڭ قاۋىپتىلىگى دە وسىندا: ول بەلگىلى ءبىر رەفورما نەمەسە ناقتى شەشىم سۇرامايدى، ول ءومىر ءسۇرۋ مۇمكىندىگىن تالاپ ەتەدى.

قازىرگى تولقۋلاردىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشى – جاستار. بىراق بۇل جاي عانا «جاستار نارازىلىعى» ەمەس، بۇل – ۇرپاقتار اراسىنداعى تەرەڭ دۇنيەتانىمدىق ءۇزىلىس. اعا بۋىن رەۆوليۋتسيانى، سوعىستى، سانكتسيالاردى باستان وتكەرىپ، تاپشىلىق پەن شەكتەۋگە بەيىمدەلگەن. ال جاس بۋىن جاھاندىق الەمدى ينتەرنەت ارقىلى كورىپ ءوستى، باسقا قوعامداردىڭ قالاي ءومىر سۇرەتىنىن بىلەدى، بىراق سول الەمگە تولىق كىرە الماي وتىر. ميگراتسيا، مادەني ىقپال، اقپاراتتىڭ اشىقتىعى جاستاردىڭ تالاپتارىن تۇبەگەيلى وزگەرتتى. ولار ءۇشىن ماسەلە تەك جالاقىدا نەمەسە ينفلياتسيادا ەمەس – ولار ەركىندىك، تاڭداۋ جانە بولاشاققا ناقتى جول سۇرايدى. ال بۇل سۇرانىس قازىرگى ساياسي قۇرىلىممەن ۇيلەسپەي وتىر.

يران مەملەكەتى ۇزاق جىلدار بويى ءوزىن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋشى، ءدىندى قورعاۋشى ءارى الەۋمەتتىك ادىلەتتىڭ كەپىلى رەتىندە كورسەتىپ كەلدى. الايدا ەكونوميكالىق داعدارىس بۇل «قامقور مەملەكەت» بەينەسىن قاتتى شايقالتتى. قوعامدا «ەگەر مەملەكەت ءبىزدى قورعاي الماسا، ءبىزدىڭ ءومىرىمىزدى جاقسارتا الماسا، نە ءۇشىن ءبىز وعان باعىنۋىمىز كەرەك؟» دەگەن سۇراق بارعان سايىن ءجيى قويىلا باستادى. بۇل – جاي عانا نارازىلىق ەمەس، بۇل – قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى ءۇنسىز الەۋمەتتىك كەلىسىمنىڭ بۇزىلۋى.

بيلىك بۇرىنعىداي نارازىلىقتى «سىرتقى جاۋلاردىڭ» ارەكەتىمەن تۇسىندىرۋگە تىرىسادى. بىراق بۇل ريتوريكا قازىر اسەرىن جوعالتىپ بارادى. سانكتسيادان شارشاعان حالىق كۇندەلىكتى ءومىردى قيراتقان باستى فاكتوردى سىرتتان ەمەس، ىشكى باسقارۋ شەشىمدەرىنەن كورەدى. «سىرتقى قاۋىپ» دەگەن ءۋاج كەدەيشىلىك پەن جۇمىسسىزدىقتى اقتاي المايدى. قوعام جاۋاپكەرشىلىكتى ناقتى ينستيتۋتتاردان، ناقتى بيلىك وكىلدەرىنەن سۇراي باستادى.

ەرەۋىلگە شىققاندار – قوعامنىڭ تەك ءبىر بولىگى. بىراق ەڭ ماڭىزدى بەلگى – ءۇنسىز كوپشىلىكتىڭ پايدا بولۋى. بۇل توپ الاڭعا شىقپايدى، بيلىكتى اشىق قولدامايدى، بىراق نارازىلارعا ىشتەي تۇسىنىستىكپەن قارايدى. ساراپشىلار ءۇشىن ءدال وسى قۇبىلىس ەڭ قاۋىپتى سانالادى. سەبەبى كەز كەلگەن بيلىك ءۇشىن شەشۋشى تىرەك – بەلسەندى قولداۋ ەمەس، كۇندەلىكتى ومىردە ءۇنسىز مويىنسۇنۋ. ال بۇل ءپاسسيۆتى قولداۋ السىرەي باستاعان ساتتە جۇيە ىشتەي بوساپ قالادى.

يراندا نارازىلىقتى باسۋ تاجىريبەسى بۇرىننان بار. بىراق قازىرگى تولقۋلاردا قۋعىن مەن قورقىنىش بۇرىنعىداي تەجەۋشى فاكتور بولۋدان قالدى. ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنىڭ تىم تومەندەۋى، جوعالتاتىن نارسەنىڭ ازايۋى جانە بۇرىنعى نارازىلىقتاردىڭ كۇشپەن باسىلعانىمەن، تۇبەگەيلى ناتيجە بەرمەۋى قوعامدى «قورىققاننان شارشاعان» كۇيگە جەتكىزدى. بۇل – ەڭ قاۋىپتى پسيحولوگيالىق شەك.

سوندىقتان يرانداعى بۇگىنگى جاپپاي نارازىلىقتى جاي ەكونوميكالىق كۇيزەلىس دەپ ءتۇسىندىرۋ جەتكىلىكسىز. بۇل – ءومىر سالتىنىڭ داعدارىسى، ءبىر رەتتىك اشۋ ەمەس، ۇزاق جىلدار بويى جينالعان الەۋمەتتىك شارشاۋ، باعاعا قارسى ەرەۋىل عانا ەمەس، قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى كەلىسىمنىڭ قايتا قارالۋى.

بۇل تولقۋلاردىڭ باستى ساباعى ايقىن: كەز كەلگەن مەملەكەت ءۇشىن تۇراقتىلىق كۇشپەن ەمەس، سەنىممەن ساقتالادى. ال سەنىم جوعالعان جەردە، ءتىپتى ەڭ بەرىك كورىنگەن جۇيەنىڭ ءوزى شايقالا باستايدى.