Tibet wltı. Foto: pinterest.com

Avstraliya jäne Qıtay zertteuşileri birlese otırıp, tibet wltınıñ üstirtti jerde tirşilik etuge beymdelgiş qasietiniñ sırın aşqan. Bwl zertteu nätijesi AQŞ «Ğılım akademiyasınıñ jurnalı» basılımında jariyalanğan bolatın. Tibet wltınıñ üstirtti jerde jasauğa beyimdiligin eki el ğalımdarı han wltınıñ genimen salıstıru arqılı tapqanın aytadı. Bwl turalı «People.com» habarlaydı.

Ğılımi anıqtau jwmısına Avstraliyanıñ Kvinsland universiteti men Qıtaydıñ Vınjou medicina universitetiniñ zertteuşileri qatısqan. Bwl retki ğılımi jwmısı tibet wltına jürgizilgen tarihtağı eñ kölemdi genetikalıq zertteu bolıp tabıladı. Olar 3000 tibet wltı ökiliniñ genin jazıq jerde jasaytın 2000 han wltınıñ genine salıstıru arqılı, tibetti erekşelep twratın 7 türli gendi anıqtağan. Olar: MTHFR, RAP1A, NEK7, ADH7, FGF10, HLA-DQB1jäne HCAR2 geni. Mamandar osı genderdiñ tibetterdiñ üstirtti jerde jasauında mañızdı rölge ie dep tapqan. Mamandar osı genderdi anıqtau arqılı bwlardıñ twqım qualağıştıq qasietterinde işkeriley zertteudi qolğa alıptı.

Tibet üstirti älemdegi eñ biik üstirt sanaladı. Teñiz deñgeyinen ortaşa biiktigi 4500 metrden asadı. Bwl Alatauınıñ eñ biik nüktesinen de asıp tüsedi . Key jerindegi auanıñ tığızdığı jazıq jerdegi aua tığızdığınıñ 40 payızına da jetpeydi. Üstirttegi ul'tra külgin säulesi de jazıq jerdegiden 30 payız joğarı boladı. «Adamzat ömirine üylesimsiz jer» atalğan Tibet üstirtinde jergilikti tibet wltı ğasırlar boyı ömir sürip keledi.

The Qazaq Times