Tört el birlesken äskeri oqu-jattığu bastaldı. Foto: VOA.

Bir kün bwrın, AQŞ, Australiya, Japoniya jäne Oñtüstik Koreya tört el Tınıq mwhittıñ batıs jağalauındağı alğaşqı birlesken äskeri oqu jattığuların bastadı. Birqatar eldiñ halıqaralıq qatınastar jönindegi sarapşıları kezekti äskeri jattığu AQŞ-Qıtay qarım-qatınasına keri äserin tigizip, öñirde äskeri äreketterdiñ jiiligin arttıruı mümkin dep alañdaydı. 

6 künge jalğasatın jattığuğa AQŞ-tıñ Guam aralındağı Tınıq mwhit qolbasşılıq ştabına qarastı iri soğıs kemeleri tartılğan. Sonımen birge Japoniyanıñ eki joyğış kemesi, Australiyanıñ eki fregatı, Oñtüstik Koreyanıñ bir joyğış kemesi, sonday-aq tört elden 3 mıñnan astam jauınger qatısqan.

AQŞ äskeri şendileriniñ kezekti jattığu turalı bergen mälimetinde, Aziya-Tınıq mwhit aymağınıñ qauipsizdigine degen qajettilik, tört eldi ortaq müddege qaray biriktirdi dep bağalağan. Bılayşa aytqanda, atalğan elderdi Qıtaydıñ osı aymaqtağı äskeri keñeyuine qarsı küresu tört eldiñ äskeri ıntımaqtastığın qalıptastırıp keledi. AQŞ tarabı öziniñ Aziya-Tınıq mwhitı aymağındağı odaqtastarın Qıtaydıñ äskeri keñeyuine qarsı küreste bar küşin salıp qoldap kele jatqanı belgili.

Degenmen, "Reyter", "VOA" aqparat agenttikteriniñ habarlarında, bwl retki äskeri jattığudıñ AQŞ pen Qıtay qarım-qatınasına tigizetin jağımsız ıqpaldarı da bar.  Särsenbi küni, AQŞ Teñiz küşterine qarastı eki äskeri keme Tayuan suarında şarlau jürgizgen. Tayuan tarabı AQŞ-tıñ halıqaralıq su joldarınıñ jalpığa birdey aşıqtığın qamtamasız etetin mwnday äreketterdi qoldaytının bildirgen. Degenmen, sarapşılardıñ pikirinşe, bwl äreket Beyjiñniñ narazılığın küşeytedi. Sebebi, qazir AQŞ-Qıtay arasındağı sauda soğısı eki el qatınasın salqındatıp twr.

Bwdan sırt, Beyjiñ Tayuandı QHR-nıñ bir provinciyası retinde tanidı, äri Tayuanğa qarsı äskeri, sayasi qısımdı küşeytip keledi. Qıtay ükimetiniñ halıqaralıq sayasi arenadağı ıqpalınıñ artuına ilese, Tayuannıñ derbestigin moyındaytın elderdiñ qatarı jıldan jılğa azayıp baradı. Qwrama Ştattıñ özi de Tayuandı resmi ükimet retinde tani bermeydi. Tikeley diplomatiyalıq qarım-qatınas ta ornata almaydı. Degenmen, Qwrama Ştatta qabıldanğan zañğa säykes, Tayuannıñ qorğanıs salasın damıtuına qoldau körsete aladı. 2015 jıldan beri qaray AQŞ Tayuanğa 15 mln AQŞ dolları kölemindegi qaru-jaraq satıp bergen.

“The Qazaq Times”