2026 jıldıñ basında soğıstan titıqtağan Yemen tağı bir qauipti kezeñge ayaq bastı. Eldiñ oñtüstiginde jaña qaqtığıs örşip keledi: Saud Arabiyası qoldaytın Hadramaut provinciyasınıñ biligi Birikken Arab Ämirlikteri (BAÄ) demep otırğan separatistik Oñtüstik ötpeli keñeske (YUjnıy perehodnıy sovet – YUPS) qarsı äskeri operaciya bastadı. Bwl tek jergilikti teketires emes, Yemendegi soğıstıñ işki koaliciyalar arasındağı kürdeli geosayasi sipatqa auısqanın körsetetin belgi.

BBC-diñ Orıs qızmeti taratqan mälimetke süyensek (2 qañtar 2026 jıl, Ierusalim), mwnayğa bay Hadramaut provinciyasınıñ biligi jeltoqsan ayında separatister basıp alğan aumaqtardı qaytarıp aluğa nietti. YUPS öz mälimdemesinde qarsı taraptıñ Seyun qalasındağı eki äskeri baza men äuejayğa äueden soqqı bergenin, sonıñ saldarınan keminde jeti jauıngeri qaza tapqanın habarladı. BBC tilşisi Sebast'yan Aşerdiñ bağalauınşa, taraptar «eskalaciyadan qaşuğa tırısıp jatırmız» degenimen, Yemenniñ oñtüstigindegi qaqtığıs jaña äri asa qauipti fazağa ötti.

Bwl şielenistiñ astarında Yemen işindegi ğana emes, aymaqtıq oyınşılar arasındağı qayşılıq jatır. YUPS – täuelsiz Oñtüstik Yemen memleketin qayta qwrudı közdeytin küş. Ol soñğı aylarda eldiñ şığısında iri şabuıldarğa şığıp, öz poziciyasın nığaytqan. Al Hadramaut biligi halıqaralıq deñgeyde moyındalğan Yemen ükimetiniñ bir böligi retinde äreket etedi jäne onı Saud Arabiyası qoldaydı. Osılayşa, bwrın husitterge qarsı bir lager'de bolğan Saud Arabiyası men BAÄ-niñ müddeleri endi oñtüstikte bir-birine qarsı kelip otır.

BBC deregine säykes, BAÄ 2026 jıldıñ qañtarında Yemennen öz äskeri kontingentin tolıq şığaratının mälimdedi. Bwğan birneşe kün bwrın Saud Arabiyası qoldaytın yemendik bilik ökilderi talap qoyğan. Ämirlikter tarapı «antiterrorlıq küşterin şığardıq, biraq dialog pen deeskalaciyanı qoldaymız» dep resmi mälimdegenimen, Yemendi zertteuşi sarapşılar bwl qadamnıñ jağdaydı tübegeyli özgertpeytinin aytadı. Sebebi YUPS BAÄ äskeriniñ tikeley qatısuınsız-aq qarulı jäne sayasi twrğıda jetkilikti därejede derbestikke ie.

Jeltoqsan ayınıñ soñında Yemenniñ oñtüstigindegi Mukalla portında bolğan äue soqqıları bwl şielenistiñ qanşalıqtı uşığıp bara jatqanın körsetti. Saud Arabiyası men onıñ odaqtastarı porttağı nısandar BAÄ tarapınan separatisterge jetkizilgen qaru-jaraq pen tehnika ekenin mälimdedi. Äleumettik jelilerde port aumağında örtengen kölikterdiñ suretteri taradı. Bwl – Yemendegi qaqtığıs endi tek işki separatizm mäselesi emes, aymaqtıq derjavalar arasındağı janama teketireske aynalğanın añğartadı.

Osı oqiğalar Yemendegi soğıstıñ tabiğatı özgerip kele jatqanın körsetedi. Bwrın negizgi maydan husitter men Saud Arabiyası bastağan koaliciya arasında bolsa, endi soğıs birneşe qabatqa bölindi: soltüstikte – husitter, oñtüstikte – YUPS pen ükimet küşteri, al olardıñ artında ärtürli aymaqtıq demeuşiler twr. Bwl jağday Yemendi birtwtas memleket retinde saqtap qalu mümkindigin odan äri älsiretip otır.

Saraptamalıq twrğıdan alğanda, oñtüstiktegi bwl jaña qaqtığıs Yemen soğısın toqtatuğa emes, kerisinşe, onı wzaq merzimdi jäne köppolyusti dağdarısqa aynaldıruı mümkin. Saud Arabiyası üşin bastı maqsat – husittermen kelissözder arqılı soltüstik maydandı tınıştandıru bolsa, BAÄ üşin oñtüstikte ıqpalın saqtap qalu mañızdı. Al YUPS üşin bwl – tarihi mümkindik: halıqaralıq jağdaydı paydalanıp, täuelsizdikke bir qadam jaqındau.

Qorıtındılay aytqanda, Yemendegi qazirgi jağday beybitşilikke jaqındaudı emes, jaña bölşektenu qaupin küşeytip otır. Saud Arabiyası men BAÄ arasındağı müddeler qaqtığısı el işindegi soğıstı odan äri kürdelendirip, Yemendi aymaqtıq geosayasattıñ tağı bir wzaqqa sozılatın maydanına aynaldıruı ıqtimal.