Izrail' men BAÄ arasında ıntımaqtastıq kelisimi jasaldı. Foto: REUTERS.

Ötken aptada Orta Şığısta mañızdı äri tarihi sayasi özgeris bolğanı belgili. Ejelden qırği-qabaq arab pen evrey memleketi arasında alğaşqı ıntımaqtastıq ornadı. Oğan Amerika Qwrama Ştattarı ara ağayındıq etken. Anığında, mıñdağan jılğa sozılğan, senim men qwndılıqtardıñ ayırmaşılığına qaramastan, Birikken Arab Ämirligi men Izrail'diñ jaqındasuına ne türtki boldı?

Sonımen, AQŞ prezidenti Donal'd Tramp BAÄ men Izrail' arasındağı tarihi kelisimmen süyinşiledi. Onıñ aytuınşa bwl kelisimder Orta Şığısta beybitşilik ornatudıñ alğışartı jäne oñ qadamı eken. Degenmen, BAÄ men Izrail' arasındağı kelisim twtas öñirdiñ tınıştığına kepil bola qoyuı da eki talay.

Parsı şığanağına şektesetin arab elderi arasında Izrail'men diplomatiyalıq baylanıstı resmi türde jolğa qoyğan alğaşqı el BAÄ bolıp qaldı. Bwğan deyin Katar, Kuveyt sekildi elder beyresmi diplomatiyalıq joldar arqılı evrey memleketimen baylanıs jasap twrğan. Şın mäninde, Irannıñ öñirdegi sayasi jäne äskeri ıqpaldarınıñ keñeyui arab pen evrey elderin jaqındastırdı.

Qwrama Ştattar BAÄ-men de, Izrail'men de odaqtas sanaladı. Uaşingtonnıñ öñirdegi öziniñ kereğar wstanımdağı odaqtastarın tatulıqqa şaqırıp, arab-evrey ıntımaqtastığın damıtuğa den qoyıp jatqanına jäne bwğan arab elderi men Izrail'diñ de belsendilik tanıtqanına qarap ta Iran qaupiniñ qanşalıqtı küşti ekenin boljauğa boladı.

Keybir täuelsiz sarapşılardıñ pikirinşe, Iran alda Qwrama Ştattar men Izrail'ge qarımta jauap qaytaruğa dayındaluda. Bwdan bwrın Irannıñ mañızdı yadrolıq nısandarında bolğan jarılıstardıñ sebebi äli anıq emes. Alayda, Tehran biligi alğaşqı adımda AQŞ pen Izrail'di ayıptağan-dı. Arab pen evrey sındı bölek-bölek odaqtastarın biriktiru arqılı Qwrama Ştattar tarabı Irannan tönetin qauiptiñ salmağın azaytuğa tırısuda. Al, bılayşa evrey men arabtıñ arazdığına da AQŞ-tıñ jauapkerşiligi joq emes.

Orta Şığısta bwnday özgeristerdiñ boluı qazirgi AQŞ pen Qıtay mäselesine de qatısı bar. AQŞ-Qıtay qayşılığı künnen künge uşığıp, qırği-qabaq soğıstıñ jaña oşağı Ündi-Tınıq mwhitı aymağına qaray auıp baradı. Bwl Orta Şığıstağı Qwrama Ştattıñ bwrınğı belsendiligin azaytadı. Osı orayda Orta Şığıstıñ belgili deñgeyde twraqtılığı Qwrama Ştat üşin de kerek boldı.

“The Qazaq Times”