اقش، قىتاي ءھام تايۋان باسشىلارى. فوتو: The Indian Express

اقش-قىتاي قارىم-قاتىناسى جاڭا كەزەڭگە اياق باسقالى تۇر. وسىدان بۇرىنعى ماقالالارىمىزدا كورسەتكەنىمىزدەي، ترامپتىڭ پرەزيدەنتتىگى قىتاي مەن اقش اراسىندا جاڭا قايشىلىقتار تۋدىرۋى مۇمكىن. سونىڭ ءبىرى قىتاي بيلىگى ءۇشىن اسا ماڭىزدى «ۇلكەن قىتاي» ساياساتى.

اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ وتكەن اپتادا “The Wall Street Journal” باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا، «ۇلكەن قىتاي» ساياساتى تۋرالى ءوز كوزقاراسىن بىلدىرگەن بولاتىن. «بۇل ۇزاق مەرزىمدى ساياساتتىڭ بولاشاعى تياناقتى ەمەس. ارينە، اقش حالىقارادا تايۋاننىڭ (تايۆان) دەربەس ەل ەكەنىن مويىنداماۋعا كەلىسەدى. الايدا، ۆاليۋتا باعامى مەن ساۋدا قارىم-قاتىناسى، تاعى باسقادا ماسەلەلەر بۇل ءبىر ساياساتقا باعىنا بەرمەيدى. ءبىز بۇل تۋرالى قايتالاي تالقىلاۋلارر الىپ بارامىز. بۇل تالقى «ۇلكەن قىتاي» ساياساتىن دا قامتيدى»، - دەگەن بولاتىن.

ترامپتىڭ بۇل ءسوزى قىتاي ۇكىمەتىنە كەرى اسەرىن تيگىزەرى انىق. بۇعان قارسى قىتاي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى جەڭىل ايىپتاۋ ءبىلدىردى. ولار: «ۇلكەن قىتاي» ساياساتى قايتا تالقىلاۋعا سالىنبايدى، ترامپتىڭ بۇل ءسوزى اقش-قىتاي قارىم-قاتىناسىنىڭ 40 جىلدان بەرگى قالىپتاسقان ءۇردىسىن بۇزۋ بولىپ سانالادى»، - دەدى.  قىتاي ۇكىمەتى ەجەلدەن تايۋان ىسىندە جىڭىشكەلىكپەن قاداعالاۋدان تايعان ەمەس. ءتىپتى ولار «ۇلكەن قىتاي» ساياساتى قىتاي-اقش قاتىناسىنىڭ تابان تىرەر تياناعى دەگەندى قابىلداتقىسى كەلەدى.

قىتاي ۇكىمەتى مالىمدەسەسىندە، تايۋان ءىسىنىنىڭ اسا بايىپتىلىقتى قاجەت ەتەتىندىگىن ەسكەرتتى جانە بۇل ماسەلە تۋرالى تاراپتاردى تالقى كەڭەسىنە شاقىردى. بىراق، بۇل تالقى «الەمدە ءبىر عانا قىتاي ەلى بار، تايۋان ونىڭ ءبىر بولەگى» دەگەن پرينتسيپ استىندا بولادى دەپ ەسكەرتتى.

قازاقستانعا كورشى الپاۋىتتار مەن الەمدىك الپاۋىتتار اراسىنداعى تەكە-تىرەستەردى، قايشىلىقتار مەن سەلبەستىكتەردى قاداعالاۋ، دامۋشى ەل رەتىندە بىزگە اسا قاجەتتى دەپ سانايمىز. دەرجاۆالاردىڭ تىرەسىنەن كەيدە باسقا ەلدەر زارداپ شەككەنىمەن، كەي كەزدە پايداعا جاراتۋعا بولادى. رەسەي جانە قىتايدىڭ ەكونوميكاسى مەن باسقا دا سالاسىنا باسەكەلەس بولۋ ۇشىن اقش جاڭا پرەزيدەنتىنىڭ نازارى ورتا ازياداعى مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە تۇسپەي قويمادى. بۇل سول ەلدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ، وزگە سالاردىڭ دامۋىنا پايدالى وراي جاراتۋى بەك مۇمكىن.

"The Qazaq Times"