Irannıñ ruhani kösemi Äli Hamenei soñğı aptalarda eldi şarpığan jappay narazılıqtar kezinde mıñdağan adamnıñ qaza tapqanın alğaş ret aşıq moyındadı. Senbi küni söylegen sözinde ol qaza bolğandardıñ sanı «mıñdap sanaladı» dep atap, jauapkerşilikti AQŞ-qa jüktedi.

Iran memlekettik aqparat qwraldarı taratqan mälimdemede Hamenei:
«Izrail' men AQŞ-pen baylanısı bar küşter orasan zor ziyan keltirip, birneşe mıñ adamdı öltirdi. Biz AQŞ prezidentin iran halqına kelgen şığın, qantögis pen jala üşin qılmısker dep sanaymız», – dedi.

AQŞ-ta ornalasqan Iranian Human Rights Activists News Agency (HRANA) dereginşe, qauipsizdik küşteriniñ küş qoldanuı saldarınan keminde 3 090 adam qaza tapqan. Al keybir qwqıq qorğau wyımdarı qwrbandar sanı bwdan da äldeqayda köp boluı mümkin ekenin aytadı. Eldegi internettiñ jappay öşirilui naqtı aqparat aludı aytarlıqtay qiındatqan.

Narazılıqtar 28 jeltoqsanda ekonomikalıq qiındıqtarğa baylanıstı bastalıp, keyin Iran biliginiñ sayasi jüyesine qarsı wrandarğa wlastı. Köptegen şerulerde ruhani köşbasşınıñ biligin toqtatudı talap etken dauıstar estildi. Al Iran biligi bwl akciyalardı «şeteldik dwşpandar qoldağan bülikter» dep atadı.

BBC Persian jäne BBC Verify rastağan beynejazbalarda qauipsizdik küşteriniñ şeruşilerge oq atqanı anıq körinedi. Sonımen qatar elde internet pen baylanıs qızmetteri derlik tolıqtay bwğattalğan. Kiberbaqılau jürgizetin NetBlocks mälimetinşe, senbi küni Irandağı jalpı internet qoljetimdiligi qalıptı deñgeydiñ şamamen 2 payızına ğana jetken.

Soñğı künderi narazılıq turalı habarlar azayğanımen, internet şekteuleri saldarınan el işindegi ahualdı naqtı bağalau mümkin emes. Şiraz qalasınıñ twrğını BBC Persian-ge:
«Qauipsizdik küşteri motociklmen köşelerdi baqılap jür, biraq jalpı jağday birşama tınıştalğanday», – dep aytqan.

Hamenei öz sözinde AQŞ prezidenti Donal'd Tramp-tı «qılmısker» dep atap, Vaşington «soñğı tärtipsizdikter üşin jauap berui tiis» dedi. Ol äleumettik jelide de «Amerikanıñ maqsatı – Irandı jwtıp qoyu» degen pikir bildirgen.

Tramp äzirge bwl ayıptaularğa jauap bergen joq. Aq üy ökilderi BBC-diñ tüsinikteme swrauına resmi jauap bermegen. Alayda AQŞ Memlekettik departamenti senbi küni Iran «amerikalıq äskeri bazalarğa soqqı berudiñ nwsqaların qarastırıp jatır» degen mälimetter bar ekenin habarladı. Vedomstvo mwnday şabuıl bolğan jağdayda Iran «öte quattı küşke tap bolatının» eskertip, Tegerandı «Prezident Tramppen oyın oynamauğa» şaqırdı.

Apta basında Tramp «Irandağı qantögis toqtadı» degen aqparat alğanın aytqanımen, äskeri aralasu mümkindigin joqqa şığarmadı. Bwl mälimdeme AQŞ pen Wlıbritaniya Äl-Udeyd äue bazası bazasındağı jeke qwramınıñ bir böligin qısqartqannan keyin jasaldı. CBS pen BBC-ge söylegen resmi twlğalar bwl qadamdı «saqtıq şarası» dep tüsindirdi.

Irandağı jağday Tayau Şığıstağı geosayasi şielenisti odan äri küşeytip, Vaşington men Tegeran arasındağı qarım-qatınastı jaña, qauipti kezeñge alıp kelui mümkin.