Qıtay jäne Ündistan basşıları. Foto: The New York Times.

Gimalay tauınıñ şalğay şatqaldarınıñ bir tükpirinde Qıtay men Ündistan arasındağı şekara dauınıñ biltesi twtap jatqanına 30 jıldan astı. Asfal'tsız tastaq jolğa jalğasqan bwl şekara Qıtay, Ündistan jäne Butan qatarlı üş eldiñ territoriyasın  tüyistirip twr. Qazirgi kezde eki yadrolıq derjava arasında şielenistiñ bir wşığı da osı jol.

Teke tires ötken aydan bastalğan bolatın. Ündistannıñ bauırlas körşisi Butan Qıtay jwmıskerlerine atalğan joldı jöndetudi jolğa qoyğan. Ündistan jaq bwğan jauap retinde äskerleri men qaru-jaraqtarın jiberip, qwrılıstı toqtatuğa tırısqan. Qıtay jaq bwl üşin Ündistandı ayıptap olardan äskerlerin keri şegindirudi talap etken bolatın.

Qazir Ündistan men Qıtay qwrlıq äskeri qosındarı şekara mañında küşti dayındıqta twr. Tipti eki eldiñ qwrlıq äskeri qosındarı bir-birine birneşe şaqırım qaşıqtıqta ğana ornalasqan. Äzirge deyin şielenistiñ oñalatın belgisi bayqalmaydı. Eki eldiñ mwzday qwrsanğan qwrlıq äskeri qosındarı bir-birine aybar şegip twrğan jerde soğıstıñ üreyli lebi esude.  Osınıñ bäri yadrolıq derjava sanalatın eki eldiñ menmendigi men asqınğan wltşıldığın äygilep twr. Al, eki eldiñ liderleri de qabağınan qar jauğan qatañ basşı ekeni tağı bar. Olardıñ halıqaralıq dübirli jinalısta bolsın, AQŞ, Europadağı saparları bolsın bir-birine jol berip, bir qadam şegingen jeri tağı joq.

AQŞ Sırtqı sayasattı zertteu institutınıñ Qıtay-Ündi isi jönindegi arnaulı ğalımı Jeff Smistiñ pikirinşe, qazirgi jağdaydan alıp qarağanda daudı ükimet ara beybit retke salu asa mañızdı. Dese de, ol jağdaydıñ bir sätte-aq soğısqa wlasıp ketui bek mümkin ekenin aytıp alañdauşılıq bildirip otır.

Eki jaqtıñ territoriya twtastığındağı wstanımdarı da meylinşe qatañ. Sondıqtan da jağday birden uşığıp ketti deuge boladı. 1962 jılı da eki el arasında şekara dauı sebebinen qaqtığıs orın alğan bolatın. Smisttiñ aytuınşa bwl rette de ötken tarih qaytalanuı äbden mümkin.

“The Qazaq Times”