Foto: static.islam.kz

Uaqıt ötken sayın jasandı intellekt (AI) damuı arttı. YAdrolıq energiyanı beybit jäne destruktivti maqsattar üşin paydalanu; mwnay öndirudegi energetikalıq mäselelerdi şeşu jäne jaña materialdardı sintezdeu üşin şikizat alu – adamzattıñ ömirin özgertken önertabıstar.

Jasandı intellekt degenimiz – adamnıñ oyın, is-äreketin komp'yuterde beyneleytin komp'yuterlik jüye. Bwl sözdi alğaş ret 1956 jılı Dartmut universitetinde, Jon Makkarti esimdi azamat qoldanğan körinedi. Sodan beri bwl salanı zertteuşiler men oğan qızığuşılıq tanıtuşılar kün sanap artıp keledi. Jon mırzanıñ payımdauınşa, jasandı intellekt eki bağıtta jüzege asadı. Birinşisi, adamnıñ intellektualdı äreketin qarastırsa (esepter men teoremalardı şeşu, t.b.); ekinşisi adamnıñ sanalı is-äreketin qarastıradı.

Qazirdiñ özinde jasandı intellekt özekti qoldanbalı mäselelerdi şeşu üşin qoldanıladı: saraptamalıq jüyeler joğarı bilikti mamandar jetispeytin orında tiimdi şeşimderdi jasauğa kömektesedi (qaşıqtıqtan oqıtu, medicinalıq diagnozdardı aldın-ala qoyu jäne t. b.);

  • avtonomdı qwrılğılar adamnıñ densaulığına ziyan keltirmesten nemese ömirge qauip töndirmeytin ortanı zertteydi (ğarış, mwhit tereñdigi, ört nemese radioaktivti lastanu aymaqtarı jäne t. b.);
  • IBM-niñ Watson nemese Google kompaniyasınıñ DeepMind Health sındı tehnologiyaları därigerlerdiñ jwmısın jeñildetude, tipti, adam közi añday bermeytin işki ağzalardağı isikterdi anıqtauda ülken röl atqaradı. Sonday-aq Japoniyada jıl sayın därigerlerdiñ sanı 2,7%-ğa ğana artatın bolğandıqtan, därigerlerge degen qajettilik kün tärtibinen tüspey twr. Künşığıs eli bwl mäseleni şeşu üşin medicina salasına jasandı intellekt engizbekşi. Ol üşin byudjetten 100 mln dollar qarjı bölip otır.

Qazir älemdik iri derjavalar arasında tehnologiya öndiruden bäseke bolıp jatır. Qıtay zertteu men öndiriste AQŞ-qa täuelsiz bolu üşin jasandı intellekt jasauğa ayrıqşa köñil bölip otır. Qıtaylıq Huawei kompaniyası jasandı intellekti öñdeuge arnalğan öz çipterin äzirleytinin mälimdedi. Bwl eldegi jasandı intellekt industriyasın Intel jäne Nvidia siyaqtı amerikalıq öndiruşilerge degen qajettiligin azayttı. Al Europalıq Odaq AQŞ pen Qıtaydan qalıspay jasandı intellekt jasauğa 22 mlrd dollar qarjı bölgen.

"The Qazaq Times"