ناتو-نىڭ ەڭ قىسقا جينالىسى: ۇيىم قىتايعا قارسى تۇرماق

بۇدان ءبىر-ەكى جىل سولتۇستىك اتلانتيكالىق قاۋىپسىزدىك وداعىنىڭ 70 جىلدىعىنا وراي ۇيىمنىڭ بولاشاعىنا دەگەن كۇمان-كۇدىك كۇشەيىپ، ىشكى تۇتاستىعىنا قاتىستى سىن-پىكىر كۇشەيىپ تۇرعان ەدى. اقش-تىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ناتو-نىڭ يكەمدىلىگىن ءجيى سىناپ، ءتىپتى، قاجەتى قالماعان ۇيىم دەپ تە ايتقانى بار. الايدا، بىلتىردان بەرى، اسىرەسە اقش-تىڭ جاڭا ادمينستراتسياسىنا ىلەسە، ناتو ۇيىمىنىڭ ىشىندە دە بىرقاتار تىڭ سەرپىندەر پايدا بولدى. ۇيىمنىڭ كەزەكتى ءسامميتى الەمنىڭ نازارىن وزىنە اۋداردى.

بەلگيادا وتكەن كەزەكتى جينالىستا ناتو-عا مۇشە ەلدەردىڭ باسشىلارى قىتايدىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان اسكەري قاتەرىمەن قاتار، كيبەر قاۋىپسىزدىك سالاسىنا تونگەن جاڭا قاتەرلەر تۋرالى تالقىلادى. بۇل جولى سامميت كوپكە سوزىلعان جوق، بار جوعى بىرنەشە ساعاتتا ءبىتتى. بىراق، ۇيىمنىڭ باس حاتشىسى باستاپ، وزگە دە ساراپشىلار جاعىنان قازىرگى جاھاندىق جاعدايلاردان العاندا كەزەكتى جيىن اسا ماڭىزدى مانگە يە بولدى دەپ باعالادى.

سامميتتە بەلگىلى بولعانىنداي، ناتو-نىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قىتايدىڭ ارتىپ كەلە جاتقان قاتەرىنە قارسى ارەكەت ەتۋ قوسىلدى. باس حاتشىسى يەنس ستولتەنبەرگ تە مالىمدەمەسىندە: «ناتو كوپ مەملەكەتتەرگە قورقىنىش الىپ كەلىپ جاتقان قىتايدىڭ ىقپالىنا قارسى تۇرۋى كەرەك»، – دەدى. ۇيىم ەندىگى جەردە مۇشە ەلدەرمەن وسى ۇستانىمدى تەرەڭدەتۋ باعىتىندا جۇمىس الىپ بارادى.

ناتو ەڭ الدىمەن قىتايدىڭ ارتىپ كەلە جاتقان اسكەري قۋاتىنان الاڭدايدى. سوعان قوسا، ونىڭ كوممۋنيستىك جۇيەسىنىڭ ۇيىمعا مۇشە ەلدەردىڭ دەموكراتيالىق جۇيەلەرىنە قاۋىپ توندىرەدى دەپ سانايدى. قىتايدىڭ سوڭى جىلدارى بەلسەندى اسكەري جاڭارۋى، تەڭىز كۇشتەرىنىڭ تاڭقالارلىق تەز كۇشەيۋى، شەتەلدەرلەن اسكەري بازالار قۇرا باستاۋى الەم ەلدەرىن الاڭداتىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە ناتو قىتاي جانە رەسەي سىندى نەگىزگى قارسىلاستارىنىڭ بىرىگىپ كەتۋىنەن الاڭدايدى.

ارينە، الەمدەگى ەڭ ءىرى قاۋىپسىزدىك ۇيىمى سانالاتىن ناتو رەسەيدىڭ دە اسكەري قادامدارىنا اسا ساقتىقپەن قاراپ وتىر. ايتالىق، كەزەكتى سامميت كەزىندە يەنس ستولتەنبەرگ رەسەيدىڭ سيريا مەن ليۆياعا زىمىراندارىن ورنالاستىرىپ جاتقانىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا بەلارۋس مەن تاۋلى قاراباق ماسەلەسىنەن كەيىن رەسەي اسكەري ارەكەتتەرىن كۇشەيتكەن.

“The Qazaq Times”