نيككي حەيلي قىتاي بيلىگىن سىنعا الدى. فوتو: VOA

«اقش ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنىڭ ەڭ ۇلكەن پروبلەماسى – قىتاي». بۇنداي پىكىردى قۇراما شتاتتىڭ بۇۇ-داعى بۇرىنعى وكىلى نيككي حەيلي سەۋلدە وتكەن حالىقارالىق كونفەرەنتسيادا ورتاعا سالدى. ونىڭ بۇل پىكىرىن اقش-تىڭ Fox News تەلە ارناسى تاراتقان. 

«قىتاي ءبىزدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزدىڭ باستى ماسەلەسىنە اينالدى. بۇل قىتايدى قۇراما شتاتتىڭ جاۋى بولدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. بىراق ول قۇراما شتاتتارمەن قاتىستى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا قاتىسۋشى، قۇراما شتاتتىڭ ەڭ باستى ستراتەگيالىق باسەكەلەسى جانە اسكەري قارسىلاس بولۋعا دا الەۋەتى بار»، – دەيدى حەيلي حانىم.

نيككي حەيلي قىتاي اگرەسسيالىق اسەرى تەورياعا سايكەس داميتىنىنا كەلىسپەيتىنىن بۇعان دەيىن دە ايتقان بولاتىن. ياعني، تەورياعا سايكەس، قىتاي باي مەملەكەتكە اينالعاننان كەيىن ونىڭ ىشكى ساياساتى اشىقتىققا بەت بۇرادى، ىشكى جانە سىرتقى قاتىناستارعا قاتىستى ساياساتى قۇراما شتاتتارىنا ۇقساس جۇرەدى دەپ كۇتىلگەن. حەيليدىڭ ايتۋىنشا، قىتايدىڭ قازىرگى باسشىسى شي جينپيڭ بۇل ءۇمىتتى سەلگە كەتىردى.

حەيليدىڭ ايتۋىنشا، قىتايدىڭ ەكونوميكالىق دامۋى ونى دەموكراتيالاندىرعان جوق، كەرىسىنشە قىتاي بيلىگىنىڭ قاتاڭ رەجيمگە اينالدىردى. سونداي-اق، قىتايدىڭ اسكەري امبيتسياسى قاۋىپسىزدىك پەن قورعانىستى كەپىلدىك ەتۋمەن شەكتەلمەيدى، ونىڭ الەمدى ۇركىتىپ-قورقىتۋ ماقساتى بار دەپ قارايدى.

ول سوزىندە، قىتاي شي جينپيڭ باسشىلىعىندا قاتاڭ رەجيمدەگى مەملەكەتكە اينالدى دەپ باعالاعان. ءارى، بۇل رەجيم اقش-تى قامتىعان بىرقاتار شەت مەملەكەتتەردەن زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىن ۇرلاۋ جانە ەكونوميكالىق ساياسات ارقىلى وزگە ەلدەرگە، سول ەلدەردەگى ءوز رەجيمىن سىناعان ادامدارعا قارسى باقىلاۋ مەن ىقپال ەتۋدى كۇشەيتۋگە بارىن سالىپ جاتقانىن ايتقان. بۇل سول ەلدەگى ادامداردىڭ دا ويلاۋ اسەرىنە ىقپال ەتكەن. ايتالىق، امەريكالىقتار ىسكەرلىك ويلارعا جۇگىنسە، قىتايلىقتار قۋاتتى ساياسي ويلارعا جۇگىنەدى.

ايتا كەتەيىك، نيككي حەيلي قۇراما شتاتتىڭ ۇلكەن ساياساتىنداعى تانىمال ايەل ساياساتكەرلەردىڭ ءبىرى. رەسپۋبليكاشىلدار وكىلى حەيلي وڭتۇستىك كارولينا شتاتىنىڭ گۋبەرناتورى، قۇراما شتاتتاعى بۇۇ-داعى ارنايى وكىل (2016 جىلى قاراشادا تاعايىندالعان)  قىزمەتتەرىن اتقارعان. 2018 جىلى قازاندا بۇل قىزمەتىنەن وتستاۆكاعا كەتتى جانە ترامپ اكىمشىلىگىمەن قوشتاستى.

“The Qazaq Times”