Damuşı narıqtıñ aldağı jağdayı investorlardı oylandıruda. Foto: YouTube.

Jañadan damuşı narıqtıñ beynesi 2017 jılı jaqsı qırın tanıttı, investorlardıñ da bolaşaqqa senimi arta tüsti. Degenmen, bwl oñtaylı jağdayda da damuşı narıqtağı ahualdı naşarlatatın keybir faktorlar bar. Qatarınan üş jıl örleu tanıtqan damuşı narıq aldağı jılı qay qırınan körinui mümkin? 2018 jıl investorlar üşin tiimdi bola qoya ma? Bwl turalı «WSJ» basılımı saraptağan bolatın.

Jaqında damuşı narıqtardağı kapitaldıñ taza ağını soñğı eki jılda eñ joğarı deñgeyge jetti. JPMorgan aldağı jılı narıqtıñ ekonomikanıñ ösui 4,8 payız boladı, bwl negizinen işki swranıstıñ qajetinen tuındaydı dep kütude. 2013 jılmen salıstırğanda, damuşı narıqtar, qazirgi uaqıtta, AQŞ-tıñ payızdıq mölşerlemelerdiñ ösuine äserin tigizip otır. 2013 jılı «konustıq qwbılıs» damuşı narıqtıñ birıñğay qwldırauına aparıp soqtı. Keri qaytaru perspektivasınıñ jalpı qarqınınan, damuşı narıqtağı qorlar men obligaciyalar qazirgi uaqıtta älemdegi eñ üzdik kompaniyalardıñ qatarına kiredi.

AQŞ-ta ösip otırğan payızdıq mölşerlemelerge qaramastan, damuşı narıqtıñ derbes obligaciyaları men AQŞ qazınaşılıq obligaciyalarımen kiristilik arasındağı ayırmaşılıq jalğastı azaymaq. Narıqtıq qwbılmalıq deñgeyi tömendey tüsti.

Jaqında Päkistan siyaqtı damıp kele jatqan narıqtıq elderde milliardtağan dollarlıq obligaciyalar şığarılıp, biılğı jılı narıqtıq obligaciyalardıñ şığarılımı rekordtıq deñgeyge jetip otır. Ädette jıldıñ basında obligaciyalar narığın qarjılandıratın Indoneziya bolsa biıl jeltoqsanda, yağni jıl soñında obligaciyalar şığarudı 4 mlrd dollarğa deyin köterip tastadı.

Damuşa narıqtardan köringen tağı bir köriniske qaraytın bolsaq, Halıqaralıq qarjı institutı jasağan körsetkişke qarağanda, älemdik narıqtardağı optimizmge qaramastan, 2010 jıldan beri damuşı narıqtardağı nesie reytinginiñ eñ tömengi deñgeyge deyin tüskeni anıq boldı.

Standard & Poor's agenttiginiñ (S&P) mälimetine qaraytın bolsaq, üşinşi toqsanda Qıtay, Oñtüstik Afrika jäne Türkiyadağı derbes kredittik reytingter tömendetildi. Bwdan basqa 43 damuşı narıqtağı kompaniya reytingi tömendep, tek 16 kompaniyanıñ reytingi joğarlağan. Reytingtik osı ürdis körsetkendey, Kredittik reyting agenttikteri älide bolsa, köptegen damuşı narıqtağı elderdiñ kredittiñ joğarı twraqtılığı jäne payızdıq stavkalardıñ ösui siyaqtı qayta qarjılandıru mümkindikterinen turalı alañdaydı.

Investorlar ağımdağı şottı jäne basqa da faktorlardı jaqsartuınan ümiti zor. Degenmen, byudjet tapşılığı men qarızdıq deñgeyi twrğısınan alğanda, 2013 jıldan beri memlekettik balanstar naşarlay tüsude. Bwdan sırt mamandardıñ aytuınşa, aldağı üş jılda köp mölşerdegi qarızdardıñ merzimi ayaqtaladı. Bwl da bir ıqtimal äleuetti täuekeldiñ merzimi bolmaq. Qorıta aytqanda, damuşı narıqtağı jağday jaqsı bolsa da, investorlar onı jeñil qabıldauına bolmaydı.

“The Qazaq Times”