قىتايدىڭ اۋعانستانداعى بەلسەندىلىگى ارتۋى مۇمكىن

وتكەن سەنبى كۇنى قىتاي تارابى مالىمدەمە جاساپ، ەگەر اقش پەن تاليبان بەيبىت كەلىسىمگە قول قويعان بولسا، اقش جەتەكشىلىگىندەگى شەتەلدىك كۇشتەردىڭ «تارتىپپەن جانە جاۋاپكەرشىلىكپەن» اۋعانستان تەرريتورياسىنان شىعىپ كەتۋىن تالاپ ەتتى.

اقش پەن تاليباننىڭ اراسىنداعى كەلىسسوزدەر سوڭعى كەزەڭگە ءوتتى. ەگەر تاراپتار كەلىسىمگە قول قويسا، اۋعانستانداعى 18 جىلدىق سوعىستى اياقتاماق. بۇل تۋرالى پاكىستاندا ساپاردا جۇرگەن قىتاي ءسىم باسشىسى ۋاڭ ي جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەن.

قىتاي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سوزىندە: «ءبىز اقش پەن تاليبان تارابى كەلىسىمگە قول قويعاننان كەيىن، ونى تولىق اتقارۋعا شاقىرامىز»، – دەگەن. ءارى، بەيبىتشىلىكتى ماقسات ەتكەن كەلىسىمگە قۇرمەت ەتىپ، تەرروريزمگە قارسى كۇرەس مىندەتتەرىن ورناتۋى كەرەك دەگەن پىكىرىندە ايتقان.

اقش-تىڭ اۋعانستانداعى ارنايى وكىلى حاليزاد وتكەن اپتادا تاراپتار نەگىزگى پرينتسيپتەر بويىنشا پىكىر بىرلىگىنە كەلگەنىن مالىمدەدى. ەگەر تاراپتار كەلىسىمگە قول قويسا اقش ءوز كۇشتەرىن اۋعان جەرىنەن الىپ كەتەدى، ەسەسىنە تالىپتەر ەلدە دايش، «ءال-كايدا» سىندى تەررورلىق ۇيىمداردىڭ ارەكەتىنە جول بەرمەۋى كەرەك. بىراق، بۇل كەلىسىم اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ ماقۇلداۋىنان كەيىن عانا جۇزەگە اسپاق.

اقش-تىڭ اۋعانستاننان اسكەرلەرىن شىعارۋى قىتايدىڭ اۋعانستانداعى ىقپالىن كۇشەيتۋى مۇمكىن. سەبەبى، ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە اۋعان كوريدورى قىتايدىڭ شىنجاڭ جەرىمەن شەكتەسەدى. ءارى، اۋعان جەرىندە «شىعىس تۇركىستان يسلام قوزعالىسى» سىندى ۇيعىرلاردىڭ بىرقاتار سەپاراتيستىك، تەررورلىق ۇيىمدارى تامىر جايعان. بۇل قىتايدىڭ باتىسىنداعى شىنجاڭنىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە تىكەلەي اسەر ەتۋى مۇمكىن كۇشتەر. سوندىقتان دا، اقش-تىڭ اۋعانستاننان شەگىنۋىمەن قاتار قىتايدىڭ اۋعانستانداعى بەلسەندىلىگى كۇشەيە تۇسەدى دەۋگە بولادى.

“The Qazaq Times”