گرەنلانديا مەن دانيادا مىڭداعان ادام اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ گرەنلانديانى اقش-قا قوسۋ تۋرالى ايتقان جوسپارلارىنا قارسى كوشەگە شىقتى. نارازىلىق اكتسيالارى دانيا استاناسى كوپەنگاگەن مەن گرەنلانديا استاناسى نۋك قالالارىندا ءوتتى.كوپەنگاگەندە جينالعان جۇرت «Hands off Greenland» («گرەنلانديادان قولىڭدى تارت») جانە «Greenland for Greenlanders» («گرەنلانديا – گرەنلانديالىقتار ءۇشىن») دەگەن ۇراندار ۇستاپ، گرەنلانديانىڭ اق-قىزىل تۋىن جەلبىرەتتى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، اكتسيالار گرەنلانديانىڭ ءوزىن-ءوزى انىقتاۋ قۇقىعىن قورعاۋعا ارنالدى.

نارازىلىقتار اقش كونگرەسىنىڭ دەلەگاتسياسى كوپەنگاگەنگە ساپارمەن كەلگەن ساتپەن تۇسپا-تۇس كەلدى. دەلەگاتسيا جەتەكشىسى، دەموكرات سەناتور كريس كۋنس ترامپتىڭ ريتوريكاسىن «كونسترۋكتيۆتى ەمەس» دەپ باعالادى.

ترامپ بۇعان دەيىن گرەنلانديا اقش-تىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنىن ايتىپ، ارالدى «جەڭىل جولمەن دە، قيىن جولمەن دە» الۋعا بولاتىنىن مالىمدەگەن. بۇل سوزدەر گرەنلانديانى ساتىپ الۋ نەمەسە كۇش قولدانۋ ارقىلى يەمدەنۋ مۇمكىندىگىنە يشارا رەتىندە قابىلداندى. جۋىردا ول جوسپارىنا قارسى شىققان ەۋروپا ەلدەرىنە ەكونوميكالىق قىسىم كورسەتەتىنىن دە جاريالادى.

ترامپتىڭ Truth Social جەلىسىندەگى جازباسىنا سايكەس، دانيا، نورۆەگيا، شۆەتسيا، فرانتسيا، گەرمانيا، ۇلىبريتانيا، نيدەرلاند جانە فينليانديادان كەلەتىن تاۋارلارعا 1 اقپاننان باستاپ 10 پايىزدىق باج سالىعى ەنگىزىلەدى. ال 1 ماۋسىمنان باستاپ بۇل كورسەتكىش 25 پايىزعا دەيىن ءوسىپ، «گرەنلانديانى تولىق ساتىپ الۋ تۋرالى كەلىسىم جاسالعانعا دەيىن» جالعاسادى دەپ ەسكەرتتى.

گرەنلانديا حالقى سيرەك قونىستانعانىمەن، تابيعي رەسۋرستارعا باي جانە سولتۇستىك امەريكا مەن اركتيكا اراسىنداعى ستراتەگيالىق ماڭىزى زور ايماقتا ورنالاسقان. ول زىمىران شابۋىلدارىنا ەرتە ەسكەرتۋ جۇيەلەرى مەن اركتيكاداعى تەڭىز قوزعالىسىن باقىلاۋ ءۇشىن قولايلى سانالادى.

كوپەنگاگەندەگى ميتينگتە گرەنلانديالىق ساياساتكەر ەريك يەنسەن Reuters اگەنتتىگىنە:
«گرەنلانديا ساتىلمايدى. ءبىز امەريكالىق بولعىمىز كەلمەيدى جانە اقش-قا اننەكسيالانۋعا قارسىبىز», – دەدى.

اكتسيالاردى گرەنلانديالىق جانە داتتىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار ۇيىمداستىردى. Inuit قاۋىمداستىعى اتىنان سويلەگەن كاميللا سيزينگ:
«ءبىز دانيا كورولدىگىنىڭ تۇتاستىعىن جانە گرەنلانديانىڭ ءوزىن-ءوزى انىقتاۋ قۇقىعىن قۇرمەتتەۋدى تالاپ ەتەمىز», – دەپ مالىمدەدى.

نۋك قالاسىندا گرەنلانديا پرەمەر-ءمينيسترى يەنس-فرەدەريك نيلسەن دە شەرۋگە قوسىلىپ، «Greenland is not for sale» («گرەنلانديا ساتىلمايدى») جانە «We shape our future» («بولاشاعىمىزدى ءوزىمىز ايقىندايمىز») دەگەن جازۋى بار پلاكاتتار ۇستاپ، اقش كونسۋلدىعىنا دەيىن ءجۇرىپ ءوتتى.

ساۋالنامالارعا سايكەس، گرەنلانديالىقتاردىڭ شامامەن 85 پايىزى اقش قۇرامىنا قوسىلۋعا قارسى. ەۋروپانىڭ بىرقاتار ەلدەرى دانيانى قولداپ، اركتيكا قاۋىپسىزدىگى NATO اياسىندا بىرلەسىپ قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس ەكەنىن مالىمدەدى. فرانتسيا، گەرمانيا، شۆەتسيا، نورۆەگيا، فينليانديا، نيدەرلاند جانە ۇلىبريتانيا گرەنلاندياعا شاعىن بارلاۋ ميسسياسى رەتىندە اسكەر جىبەرگەن.

اقش ىشىندە دە گرەنلانديانى يەمدەنۋ يدەياسىنا كۇمانمەن قارايتىندار كوپ. دانياعا كەلگەن 11 ادامنان تۇراتىن كونگرەسس دەلەگاتسياسىنىڭ باسىم بولىگى دەموكراتتار بولعانىمەن، قۇرامىندا بايىپتى رەسپۋبليكاشىلدار دا بار. كريس كۋنستىڭ ايتۋىنشا،
«اركتيكا قاۋىپسىزدىگىنە ينۆەستيتسيا سالۋ ماسەلەسىن اقش پەن ناتو سەرىكتەستەرى اياسىندا كەڭىنەن، بىراق جاۋاپكەرشىلىكپەن تالقىلاۋ قاجەت».

گرەنلانديا توڭىرەگىندەگى بۇل داۋ اركتيكاداعى گەوساياسي باسەكەنىڭ كۇشەيگەنىن كورسەتىپ، الداعى ۋاقىتتا اقش پەن ەۋروپا اراسىنداعى قاتىناستارعا جاڭا سىناق بولۋى مۇمكىن.