2026 жылғы 3 қаңтарда Украина президенті Владимир Зеленский елдің саяси басқару жүйесінде маңызды кадрлық шешім қабылдады. Ол Украина президенті кеңсесінің жетекшісі қызметіне бұған дейін Қорғаныс министрлігіне қарасты Бас барлау басқармасын басқарған Кирилл Будановты тағайындады. Бұл қадамды украиналық және батыстық сарапшылар Украина билігінің соғыс жағдайындағы басқару логикасын түбегейлі қайта бағдарлауы ретінде бағалап отыр.

Зеленский бұл шешімін түсіндіре отырып, алдағы кезеңде Украина үшін қауіпсіздік, қорғаныс, арнайы қызметтерді дамыту және келіссөздердегі дипломатиялық амалдар шешуші мәнге ие болатынын атап өтті. Оның айтуынша, президент кеңсесі енді формалды әкімшілік органнан гөрі, соғыс жағдайындағы стратегиялық штаб рөлін атқаруы тиіс. Осы тұрғыда Будановтың барлау саласындағы тәжірибесі мен соғыс жылдарында жинақтаған беделі басты фактор болған.

Украиналық басылымдар (Ukrainska Pravda, NV, Suspilne) Будановтың тағайындалуын «қауіпсіздік вертикалінің күшеюі» деп сипаттайды. Соғыс басталғалы бері Буданов Украинадағы ең ықпалды әрі танымал қауіпсіздік шенеуніктерінің біріне айналды. Ол Ресейдің әскери жоспарларына қатысты бірнеше рет дәл шыққан болжамдарымен, сондай-ақ барлау операцияларындағы батыл тактикасымен танылды. Сондықтан оның президент кеңсесіне келуі – Зеленскийдің әскери-саяси басқаруды бір орталыққа шоғырландыруға тырысқанының белгісі.

Батыстық басылымдар, соның ішінде Reuters, Politico және Financial Times, бұл тағайындауды Украинадағы билік архитектурасының «соғысқа бейімделуі» деп бағалап отыр. Олардың пікірінше, Будановтың президент кеңсесін басқаруы Киевтің басты назарды әскери қауіпсіздік пен стратегиялық тұрақтылыққа аударғанын көрсетеді. Сонымен қатар, бұл қадам Зеленскийдің келіссөздер кезеңіне де дайындық жасап отырғанын аңғартады: барлау саласының басшысы ретінде Буданов халықаралық серіктестермен жабық форматтағы байланыстарды жақсы меңгерген тұлға ретінде танылған.

Будановтың өзі жаңа қызметін «ел алдындағы тағы бір борыш» деп атап, Украинаға қызмет етуді жалғастыратынын мәлімдеді. Бұл мәлімдеме украин қоғамында оң қабылданды. Әсіресе, соғыс жағдайында қатаң әрі кәсіби тұлғалардың билік құрылымының жоғары сатысына көтерілуі халыққа белгілі бір деңгейде сенім береді.

Бұл кадрлық өзгеріс бұрынғы кеңсе жетекшісі Андрей Ермактың отставкасынан кейін орын алды. Ермак 2025 жылғы қараша айының соңында жемқорлық дауының аясында қызметінен кеткен. Украиналық БАҚ мәліметінше, бұл дауда Зеленскийдің бұрынғы серіктесі Тимур Миндичтің есімі аталып, кеңсе ішіндегі бірнеше көмекші мен кеңесші қызметтен босатылған. Осы жағдай президент кеңсесінің беделіне соққы болып, Зеленскийді түбегейлі кадрлық қайта құруға итермелеген.

Будановтың Бас барлау басқармасындағы орнына бұған дейін Украина Сыртқы барлау қызметін басқарған Олег Иващенко тағайындалды. Зеленскийдің айтуынша, Иващенконың негізгі міндеті – Ресейдің әскери әлеуетін шектеуге бағытталған барлау және қарсы барлау жұмысын күшейту. Бұл да Украина билігінің стратегиялық басымдығы өзгермегенін, керісінше тереңдей түскенін көрсетеді.

Сарапшылардың бағалауынша, Кирилл Будановтың президент кеңсесінің басына келуі Украинадағы биліктің «соғыс режиміне» толық көшкенін білдіреді. Егер бұған дейін кеңсе көбіне саяси-дипломатиялық үйлестірумен айналысса, енді ол қауіпсіздік пен барлау логикасына негізделген орталыққа айналмақ. Бұл шешім Зеленскийдің алдағы кезеңде әскери қысым мен ықтимал келіссөздерді қатар жүргізуге дайындалып отырғанын аңғартады.

Будановтың тағайындалуы – жеке кадрлық ауысым емес, Украина мемлекетінің соғыс жағдайындағы басқару моделінің өзгеруі. Бұл қадам Киевтің ұзаққа созылған соғысқа әрі әскери, әрі саяси тұрғыда дайын екенін көрсетеді.